Ер юзида инсонгина ҳам барпо қилиш, ҳам яксон қилиш қудратига эга. Бразилиялик фотосуратчи Себастян Салгаду ва унинг рафиқаси Лелия қачонлардир Рио-Доси дарё водийси бўйида бўлган ва кесилиб йўқ бўлиб кетган тропик ўрмонни қайта тиклашга бел боғлашганида ерлик аҳоли томонидан кулги қилинганди.
Бироқ ушбу жуфтлик инсон ўз яшаётган олами кичик қисмини бўлса-да, ўзгартиришга қодир эканини исботлашди. Йигирма йил олдин улар яшаган яланғоч далалар ҳозирда тропик ўрмон билан қопланган.
1990 йилда Себастъян ва Лелияга Аймореш шаҳридан унча узоқ бўлмаган ранчони (аҳоли яшаш пункти) мерос қилдириб қолдиришди. Унинг атрофидаги дарахтлар деярли қолмаган, ранчо яланғоч чўлни эслатарди. У ердаги ўрмон асрлар давомида дарахтларни кесиш, конлар, қурғоқчилик ва тупроқ эрозияси туфайли йўқ бўлиб кетган экан.
Бу оила ранчога боргач, тропик ўрмонни яна аввалги ҳолатга қайтаришни мақсад қилишади ва кўнгиллилардан иборат бўлган Instituto Terra экологик ташкилотини тузишади.
Ранчо эса хусусийлик мақомини олади. Себастьян ва Лелиянинг олдида шунчаки бир нечта ниҳол экиш эмас, балки бутун бошли 710 гектар майдонда экотизимни қайта тиклаш вазифаси турарди.
Ҳомийларга келганда улар энтуазистлардан иборат кичикроқ жамоа тузишди ва 20 йил вақт мобайнида очиқ майдонни 2 миллиондан ортиқ дарахт, буталар билан тўлдиришди. Ҳаммаси бўлиб бу ерларга 300 турга яқин ўсимликлар экилган.
Вақт ўтиши билан ўрмонга бу ерларни тарк этган жонзотлар қайтиб кела бошлади. Ҳозирда илгаригидек бу ерда 172 та қуш тури ва 33 турдаги сутэмизувчилар яшашади.
Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?
🕔15:53, 13.04.2026
✔20
Шаҳарларимиз жадал ривожланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.
Батафсил
Чиқиндининг сўнгги манзили – электр
🕔15:53, 13.04.2026
✔21
Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.
Батафсил
Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид
🕔15:39, 13.04.2026
✔18
Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…
Батафсил