Табиат      Бош саҳифа

Боғга фойдали хонқизи

Баҳор боғбонлар учун энг муҳим палла. Боиси дарахтларнинг уйғониши, куртак ёзиши, гуллаши айни шу фаслда кечади. Бу ёз ва куз ойларида олинадиган ҳосилнинг кам ёки кўплигини белгиловчи муҳим даврдир. Айни шу даврда дарахт гулларига зарар етмаса, яхши чангланса дастурхонларимиз сархил меваларга тўлади, бозорларда арзончилик, мўл-кўлчилик бўлади. Айнан чангланиш жараёни ўсимлик ҳосилида муҳим жараён ва буни кўплар аҳамият қаратмайдиган майда ҳашаротлар бажаради.

Боғга фойдали хонқизи

Бугун боғимиз учун фойдали бўлган ҳашаротлардан бири, хонқизи ҳақида ҳикоя қиламиз.

Болалигимда мен ҳам бошқа қизлар каби гулларга қўнган хонқизини ушлардим, қўлимда ўрмалаб бармоқларим устига келганида “хонқизи уч, уч” дея учишга ундардим. Ўшанда бу ҳашарот гул баргларига йиқилиб тушганидан учмаяпти деб ўйлаб, гўёки унга ёрдам берардим. Аслида эса 4-9 мм узунликдаги хонқизи озуқа илинжида келганни тушунмасдим.

Маълумотларга кўра, хонқизи номи унинг қизил танаси устида еттита қора нуқталари борлиги учун берилган. Вояга етган ҳашарот очиқ жойларда, масалан, кўкатлар ёки қуруқ ўтлар остида қишлайди. Баҳорда, личинка қўяди, ва тухум личинкалари аста секин ривожланади ва охири ўз рангини олади. Шундан сўнг фаол равишда шира ва бошқа зарарли ҳашаротлар билан озиқланади. Шу сабабли баъзи боғбонлар уларни боғга қўйиб юборади ва зараркунандалар билан экологик хавфсиз усулда курашади. Бироқ қўйиб юборилган бу жонзотлар кейинчалик шу боғда қолиши ёки бошқа жойга учиб кетишини назорат қилиб бўлмайди.

Тадқиқотлар ҳар битта хонқизи кунига 50-60 тагача ўсимликка тушган шира томчиларини истеъол қилиши мумкинлигини кўрсатган. Умри давомида хонқизи беш мингдан ортиқ шира ейиши мумкин экан. Бундан ташқари, улар қуртларни, баргларга шикаст етказувчи бошқа зараркунандаларни ҳам боғдан тозалайдилар. Яхши томони бу ҳашарот личинкаси ривожланиш давомида ҳам ўсимликка зарар етказмайди. Яна бир маълумот, хонқизини бошқа йиртқичроқ тур ҳашаротлар ея олмайди, сабаби улар ўзидан ёқимсиз ҳид таратиб ҳимояланади.

Агар боғингизда турли ўсимлик ва гуллар кўп бўлса бу хонқизиларни ўзига жалб қилади ва табиийки сизнинг фойдангизга хизмат қилади.




Ўхшаш мақолалар

Яшил қалқон:  нега бизга оддий  парклар эмас, айнан  дендрология  боғлари  керак?

Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?

🕔15:53, 13.04.2026 ✔20

Шаҳарларимиз жадал ривож­ланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.

Батафсил
Чиқиндининг сўнгги манзили –  электр

Чиқиндининг сўнгги манзили – электр

🕔15:53, 13.04.2026 ✔21

Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.

Батафсил
Тоғлар бағридан  отилиб чиқаётган марварид

Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид

🕔15:39, 13.04.2026 ✔18

Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Яшил қалқон:  нега бизга оддий  парклар эмас, айнан  дендрология  боғлари  керак?

    Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?

    Шаҳарларимиз жадал ривож­ланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.

    ✔ 20    🕔 15:53, 13.04.2026
  • Чиқиндининг сўнгги манзили –  электр

    Чиқиндининг сўнгги манзили – электр

    Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.

    ✔ 21    🕔 15:53, 13.04.2026
  • Тоғлар бағридан  отилиб чиқаётган марварид

    Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид

    Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…

    ✔ 18    🕔 15:39, 13.04.2026
  • Ташландиқ  майдон  замонавий  яшил  воҳага  айланди

    Ташландиқ майдон замонавий яшил воҳага айланди

    Шаҳарсозлик ва экологик мувозанат уйғунлиги — соғлом турмуш тарзининг гарови. Қўқон шаҳрининг «Райҳон» маҳалласида узоқ йиллар давомида эътибордан четда қолиб, ташландиқ ҳолга келган ҳудуднинг янги қиёфа касб этиши бу борадаги хайрли ишларнинг узвий давоми бўлди.

    ✔ 71    🕔 16:03, 02.04.2026
  • Ўзбекистон кўчиб юрувчи турларни асраш ташаббусига қўшилди

    Ўзбекистон кўчиб юрувчи турларни асраш ташаббусига қўшилди

    Бразилиянинг Кампу-Гранди шаҳрида бўлиб ўтаётган Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаш тўғрисидаги конвенциянинг 15-Конференцияси (CMS COP15) доирасида кўчиб юрувчи турлардан ноқонуний фойдаланишни камайтиришга қаратилган Глобал ташаббус (GTI) ишга туширилди.

    ✔ 64    🕔 14:15, 02.04.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар