Бугунги кунда инсоннинг қулай атроф муҳитга эга бўлиш, экологик хавфсизликни таъминлаш, табиат ресурсларидан оқилона фойдаланиш, уларни ҳуқуқий жиҳатдан муҳофаза қилиш,

экологик ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва уларга қарши курашиш, одамларнинг саломатлиги ва иқтисодий турмуш тарзини янада яхшилаш ҳамда аҳоли ўртасида экологик ҳуқуқий таълим-тарбияни замонавий андозалар асосида ташкил этиш муҳим аҳамият касб этиб, бутун дунёда долзарб вазифага айлангани сир эмас.

Мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳар бир фуқаро учун тинч ва хавфсиз ҳаётни, ҳуқуқ ва эркинликларни таъминлаш, муносиб турмуш шароити ва манзилли ижтимоий ҳимоя, айни вақтда соғлом экологик муҳитда яшаш каби ҳаётий ҳуқуқларни ҳам қамраб олмоқда. Аммо тан олиш керакки, Бош қомусимизда экологик масалалар етарли даражада тартибга солинмаган. Давлатнинг атроф муҳитни яхшилаш, тиклаш ва ҳимоя қилиш, экологик мувозанатни сақлаш бўйича мажбуриятлари конституциявий жиҳатдан белгиланмаган.

Бугунги кунда атроф муҳитни муҳофаза қилиш бўйича Бош қомусимизда белгиланган нормаларни такомиллаштириш юзасидан халқимиз ва кенг жамоатчилик таклифлари инобатга олинмоқда.

 Умумхалқ муҳокамасига қўйилган «Ўзбекистон Республикаси Конституциясига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Конституциявий қонун лойиҳасида 40-модда давлат барқарор ривож­ланиш принципига мувофиқ атроф муҳитни яхшилаш, тиклаш ва ҳимоя қилиш, экологик мувозанатни сақлаш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга оширишига оид норма билан тўлдирилмоқда.

Таклиф этилаётган мазкур қўшимчалар 2030 йилгача бўлган давр­да Ўзбекистон Республикасининг Атроф муҳитни муҳофаза қилиш концепциясининг мақсад ва вазифалари ижросининг конституциявий даражада кафолатини таъминлашга хизмат қилади. Шу билан бирга, атроф муҳитни муҳофаза қилишда давлат олдида турган вазифаларни Конституция даражасида белгилаб беради.

Шунингдек, қонун лойиҳасида давлатнинг Оролбўйи минтақаси экологик тизимини ҳимоя қилиш ва тиклаш, уни ижтимоий, иқтисодий жиҳатдан барқарор ривожлантириш бўйича зарур чоралар кўриш мажбуриятини назарда тутувчи нормани Конституцияга киритиш таклиф этилмоқда. Қайд этиш жоизки, мазкур янги норма Оролбўйи минтақасидаги экологик тизимни ҳимоя қилиш ва тиклаш, ушбу ҳудудни барқарор ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг муҳим ҳуқуқий асосини яратади.

Шу билан бирга, Конституциямизда ҳар бир шахс соғлом ва қулай атроф муҳитга, унинг ҳолати ҳақидаги ҳаққоний ахборотга эга бўлиш ҳамда ўз соғлиғига ёки мол-мулкига экологик ҳуқуқбузарлик туфайли етказилган зарарнинг ўрни қопланиш ҳуқуқи Конституция билан кафолатланмоқда.

Хулоса ўрнида айтиш жоизки, мамлакатимизда амалга оширилаётган Конституциявий ислоҳотлар барча соҳалар каби инсоннинг экологик ҳуқуқларини ва экологик хавфсизликни таъминлаш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни асраб-авайлашга конституциявий асосларини мус­таҳкамлашга хизмат қилади.

Диёра ШАРИПОВА,

ЎЭП Марказий Кенгаши

Ижроия қўмитаси бўлим бошлиғи