Душанба
25-Май 2026
Кеча пойтахтимиз Тошкент ҳаво ифлосланиши бўйича яна етакчи шаҳарлар қаторидан жой олди.
21 февраль куни эрталаб соат 8:00 да Тошкент шаҳар атмосферасидаги PM2,5 заррачалар миқдори Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти тавсияларидан 28,1 марта ошган. Соат 9:00 да, PM2,5 ифлосланиши 196,5 гача ошиб, жаҳон катта шаҳарлари рейтингида Тошкент «жуда зарарли» ҳаво билан биринчи ўринга чиқди.
Ҳолбуки, сўнгги кунларда кузатилган ёғингарчилик сабаб ҳаво тозаланган. Автомобиллар ҳаракати ҳам нисбатан камайди. Шунга қарамасдан ҳавонинг бу қадар ифлосланишига нима сабаб бўлмоқда?
Мазут ёқилиши кўпайган
Ҳаво совиши билан турли иситиш мосламаларидан фойдаланамиз. Бу эса энергияга бўлган талабни оширади. Кўпроқ электр кўпроқ мазут ёқилиши ҳисобига олинмоқда.
Мисол учун, 19 февраль куни Энергетика вазирлиги матбуот хизмати мамлакатда электр энергияси ишлаб чиқариш учун 12,1 минг тонна мазут ёқилганини маълум қилган эди. Бу аввалги кунга нисбатан 1400 тоннага кўп.
Иқлимшунос Эркин Абдулаҳатов ҳам 20 февраль куни кечқурун Ўзбекистон ҳудудига келаётган уч кунликда антициклон шароити кенг масштабда таъсир этиб, об-ҳавонинг бундай палласи ифлослантирувчи моддалар ҳавода муаллақ туриб қоладиган муҳитни яратиши мумкинлигини айтган эди.
«Энергетик балансни таъминлашда кеча энергетик тизим бир суткада 12,1 минг тонна мазут ёқди. Ундан олдинги кун бу кўрсаткич 10,7 минг тонна эди. Бухородаги «Л-Газли-1» ва «Л-Газли-2» юқори кучланишли электр тармоқда муаммолар бартараф этилиб, фавқулодда тўхтаб қолган 10 та газ ҳайдаш компресслари ишга туширилди», – деб ёзди иқлимшунос олим.
Қор ёғса, ҳаво тозаланади, деб қувонардик. Аммо совуқ сабаб мазут кўпроқ ёқилиши, бунинг ортидан ҳаво янада ифлосланиши туфайли қувончимиз, афсуски, кўпга чўзилмади.
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.
Батафсил
Сўнгги йилларда иқлим ўзгариши, иссиқ ҳарорат ва энергия ресурсларига бўлган босим дунё давлатларини кундалик ҳаётдаги майда деталларгача қайта кўриб чиқишга мажбур қилмоқда. Энди экологик ёндашув фақат катта заводлар ёки қайта тикланувчи энергия лойиҳалари билан чекланмайди. Айрим мамлакатлар энергияни тежашни ҳатто офис маданияти ва кийиниш услубидан бошлаяпти.
Батафсил
Ҳаво – инсон ҳаёти учун энг муҳим неъматлардан бири. Бироқ биз унинг қадрини кўпинча муаммо пайдо бўлганда англаймиз. Сўнгги йилларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши нафақат экологлар ёки мутахассислар, балки ҳар бир фуқарони ташвишга солаётган жиддий масалага айланди.
Батафсил
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.
Сўнгги йилларда иқлим ўзгариши, иссиқ ҳарорат ва энергия ресурсларига бўлган босим дунё давлатларини кундалик ҳаётдаги майда деталларгача қайта кўриб чиқишга мажбур қилмоқда. Энди экологик ёндашув фақат катта заводлар ёки қайта тикланувчи энергия лойиҳалари билан чекланмайди. Айрим мамлакатлар энергияни тежашни ҳатто офис маданияти ва кийиниш услубидан бошлаяпти.
Ҳаво – инсон ҳаёти учун энг муҳим неъматлардан бири. Бироқ биз унинг қадрини кўпинча муаммо пайдо бўлганда англаймиз. Сўнгги йилларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши нафақат экологлар ёки мутахассислар, балки ҳар бир фуқарони ташвишга солаётган жиддий масалага айланди.
Ҳукуматнинг 28 апрелдаги қарори билан қишлоқ хўжалигида сувни тежайдиган суғориш технологияларини жорий этганлик учун харажатларнинг бир қисмини қоплаш тартиби тасдиқланди.
Марказий Осиёда экологик муаммолар, айниқса, Орол денгизи билан боғлиқ вазият йиллар давомида минтақанинг энг долзарб масалаларидан бири бўлиб келмоқда.
