Унинг жамоаси атроф-муҳитдаги симоб даражасининг ошиши эркакларнинг ўз жуфтини топиш имкониятини сезиларли даражада – 63 фоизга камайтиришини аниқлади. Бу эса сув-ботқоқ майдонларининг камайиши ва беқарор гидрологик шароитдан азият чекаётган қушлар учун вазиятни янада оғирлаштиради.
Тадқиқот шуни кўрсатдики, чумчуқлар танасидаги симоб миқдори маҳаллий сув ҳавзаларининг ҳолатига боғлиқ. Ботқоқликларнинг қуриши шароитида металл концентрацияси ортиб борган ва бу юқори статистик аҳамиятлилик билан тасдиқланади (Р2 = 0,82). Бу ифлосланиш кўпайиш мавсуми бошланишидан олдин содир бўлиб, эркакларини ноқулай аҳволга солиб қўйган.
Гарчи симоб даражаси уялаш муваффақиятига таъсир қилмаган бўлса-да, кўплаб қушлар кўпайишнинг эрта муваффақиятсизлиги туфайли бу босқичга етиб бормади. Демографик моделлаштириш жуфтлаш муваффақиятининг пасайиши туфайли популяция маҳсулдорлигининг 60 фоизга пасайишини башорат қилди. Бу аллақачон заиф бўлган популяциянинг ортга қайтмас пасайишига олиб келиши мумкин.
Симоб ифлосланиш ва оқимлар орқали сув ҳавзаларига тушади, сўнгра чумчуқларнинг озуқасини ташкил этувчи сув ҳашаротларида тўпланади. Микроблар таъсирида ҳосил бўлган метил симоб репродуктив жараёнларга халақит беради, натижада қушлар биологик жиҳатдан кўпайишга тайёр, аммо хулқ-атворига тўсқинлик қилади.
Чумчуқларнинг тақдири олимлар ва табиатни муҳофаза қилувчиларнинг бу ташвишли кашфиётларга муносабатига боғлиқ.
Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?
🕔15:53, 13.04.2026
✔23
Шаҳарларимиз жадал ривожланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.
Батафсил
Чиқиндининг сўнгги манзили – электр
🕔15:53, 13.04.2026
✔28
Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.
Батафсил
Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид
🕔15:39, 13.04.2026
✔24
Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…
Батафсил