Табиат      Бош саҳифа

Симоб билан ифлосланиш туфайли чумчуқларнинг кўпайиши тобора қийинлашмоқда

Унинг жамоаси атроф-муҳитдаги симоб даражасининг ошиши эркакларнинг ўз жуфтини топиш имкониятини сезиларли даражада – 63 фоизга камайтиришини аниқлади. Бу эса сув-ботқоқ майдонларининг камайиши ва беқарор гидрологик шароитдан азият чекаётган қушлар учун вазиятни янада оғирлаштиради.

Симоб  билан  ифлосланиш туфайли чумчуқларнинг кўпайиши тобора қийинлашмоқда

Тадқиқот шуни кўрсатдики, чумчуқлар танасидаги симоб миқдори маҳаллий сув ҳавзаларининг ҳолатига боғлиқ. Ботқоқликларнинг қуриши шароитида металл концентрацияси ортиб борган ва бу юқори статистик аҳамиятлилик билан тасдиқланади (Р2 = 0,82). Бу ифлосланиш кўпайиш мавсуми бошланишидан олдин содир бўлиб, эркакларини ноқулай аҳволга солиб қўйган.

Гарчи симоб даражаси уялаш муваффақиятига таъсир қилмаган бўлса-да, кўплаб қушлар кўпайишнинг эрта муваффақиятсизлиги туфайли бу босқичга етиб бормади. Демографик моделлаштириш жуфтлаш муваффақиятининг пасайиши туфайли популяция маҳсулдорлигининг 60 фоизга пасайишини башорат қилди. Бу аллақачон заиф бўлган популяциянинг ортга қайтмас пасайишига олиб келиши мумкин.

Симоб ифлосланиш ва оқимлар орқали сув ҳавзаларига тушади, сўнгра чумчуқларнинг озуқасини ташкил этувчи сув ҳашаротларида тўпланади. Микроблар таъсирида ҳосил бўлган метил симоб репродуктив жараёнларга халақит беради, натижада қушлар биологик жиҳатдан кўпайишга тайёр, аммо хулқ-атворига тўсқинлик қилади.

Чумчуқларнинг тақдири олимлар ва табиатни муҳофаза қилувчиларнинг бу ташвишли кашфиётларга муносабатига боғлиқ.




Ўхшаш мақолалар

Яшил қалқон:  нега бизга оддий  парклар эмас, айнан  дендрология  боғлари  керак?

Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?

🕔15:53, 13.04.2026 ✔23

Шаҳарларимиз жадал ривож­ланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.

Батафсил
Чиқиндининг сўнгги манзили –  электр

Чиқиндининг сўнгги манзили – электр

🕔15:53, 13.04.2026 ✔28

Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.

Батафсил
Тоғлар бағридан  отилиб чиқаётган марварид

Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид

🕔15:39, 13.04.2026 ✔24

Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Яшил қалқон:  нега бизга оддий  парклар эмас, айнан  дендрология  боғлари  керак?

    Яшил қалқон: нега бизга оддий парклар эмас, айнан дендрология боғлари керак?

    Шаҳарларимиз жадал ривож­ланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.

    ✔ 23    🕔 15:53, 13.04.2026
  • Чиқиндининг сўнгги манзили –  электр

    Чиқиндининг сўнгги манзили – электр

    Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.

    ✔ 28    🕔 15:53, 13.04.2026
  • Тоғлар бағридан  отилиб чиқаётган марварид

    Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган марварид

    Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…

    ✔ 24    🕔 15:39, 13.04.2026
  • Ташландиқ  майдон  замонавий  яшил  воҳага  айланди

    Ташландиқ майдон замонавий яшил воҳага айланди

    Шаҳарсозлик ва экологик мувозанат уйғунлиги — соғлом турмуш тарзининг гарови. Қўқон шаҳрининг «Райҳон» маҳалласида узоқ йиллар давомида эътибордан четда қолиб, ташландиқ ҳолга келган ҳудуднинг янги қиёфа касб этиши бу борадаги хайрли ишларнинг узвий давоми бўлди.

    ✔ 76    🕔 16:03, 02.04.2026
  • Ўзбекистон кўчиб юрувчи турларни асраш ташаббусига қўшилди

    Ўзбекистон кўчиб юрувчи турларни асраш ташаббусига қўшилди

    Бразилиянинг Кампу-Гранди шаҳрида бўлиб ўтаётган Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаш тўғрисидаги конвенциянинг 15-Конференцияси (CMS COP15) доирасида кўчиб юрувчи турлардан ноқонуний фойдаланишни камайтиришга қаратилган Глобал ташаббус (GTI) ишга туширилди.

    ✔ 65    🕔 14:15, 02.04.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар