Африка қитъасининг жанубий қирғоқларида яшовчи 60 мингдан ортиқ пингвин сардина балиқлари кескин камайиши оқибатида очликдан ўлди. Бу ҳақда янги ўтказилган тадқиқот натижаларига таяниб, The Guardian хабар берди.
Маълум қилинишича, мазкур сут эмизувчиларнинг ҳалок бўлишига глобал иқлим ўзгариши ва балиқ овлашнинг кескин кўпайиши сабаб бўлмоқда. Янги илмий тадқиқотга кўра, 2004 йилдан 2012 йилгача бўлган давр мобайнида Жанубий Африканинг энг муҳим кўпайиш ҳудудлари бўлган – Дассен ва Роббен оролларидаги колонияларда яшовчи пингвинларнинг 95 фоиздан ортиғи нобуд бўлган. Умуман олганда, Африка пингвинлари популяцияси сўнгги 30 йил ичида қарийб 80 фоизга камайган. Олимларнинг фикрича, пингвинлар, эҳтимол, туллаш даврида очликдан ҳалок бўлмоқда.
Африка пингвинлари танасининг иссиқлигини сақлаш ва сувга чидамлилигини таъминлаш учун ҳар йили эскирган патларини ўзгартиради, яъни туллайди. Тахминан, 21 кун давом этадиган туллаш даврида улар қуруқликда қолишга мажбур бўлади. Бу рўза тутиш даврига қиёсланиб, улар омон қолиш учун олдиндан етарлича семириб олишлари керак бўлади.
Асосий озуқанинг йўқолиши
Тадқиқотдан аён бўлишича, 2004 йилдан бери Жанубий Африканинг ғарбий қирғоғида пингвинларнинг асосий озуқаси бўлган Sardinops sagax туридаги сардина балиқлари миқдори максимал кўрсаткичдан атиги 25 фоизга тушиб кетган. Сабаби Африканинг ғарбий қирғоғидаги сув ҳарорати ва шўрланиш даражасидаги ўзгаришлар балиқларнинг кўпайишини имконсиз қилиб қўйган.
Шунга қарамай, минтақада балиқ овлаш даражаси юқорилигича қолмоқда. Маълумот учун, Африка пингвинлари 2024 йилда «ўта хавф остида» деб таснифланган. Айни дамда уларнинг кўпаювчи жуфтликлари сони 10 мингдан камроқни ташкил этади.
Булутларни «бўйсундириш» ва ёмғир суви: Сув танқислигига осон ечим
🕔15:57, 21.05.2026
✔38
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.
Батафсил
Иқлим ўзгариши янги офис маданиятини талаб қилмоқда
🕔15:49, 21.05.2026
✔36
Сўнгги йилларда иқлим ўзгариши, иссиқ ҳарорат ва энергия ресурсларига бўлган босим дунё давлатларини кундалик ҳаётдаги майда деталларгача қайта кўриб чиқишга мажбур қилмоқда. Энди экологик ёндашув фақат катта заводлар ёки қайта тикланувчи энергия лойиҳалари билан чекланмайди. Айрим мамлакатлар энергияни тежашни ҳатто офис маданияти ва кийиниш услубидан бошлаяпти.
Батафсил
Атмосфера ҳавосининг ифлосланиши: энди эътиборсиз қолдириб бўлмайди
🕔15:42, 15.05.2026
✔72
Ҳаво – инсон ҳаёти учун энг муҳим неъматлардан бири. Бироқ биз унинг қадрини кўпинча муаммо пайдо бўлганда англаймиз. Сўнгги йилларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши нафақат экологлар ёки мутахассислар, балки ҳар бир фуқарони ташвишга солаётган жиддий масалага айланди.
Батафсил