Балхаш кўли – Қозоғистон ҳудудида жойлашган йирик ёпиқ (оқмас) кўллардан бири бўлиб, ноёб икки хил сув таркиби билан машҳурдир. Кўлнинг ғарбий қисми чучук, шарқий қисми эса шўр бўлиб, уларни тор Узйнарал бўғози ажратиб туради.

Балхаш кўлига қуйиладиган сув­нинг қарийб 70-80 фоизи Или дарёси ҳиссасига тўғри келади. Шу сабабли дарё оқимининг камайиши кўл сатҳининг пасайишига ва шўрланишнинг кучайишига олиб келмоқда. Мутахассислар Балхашни экологик жиҳатдан Орол денгизи тақдирига ўхшаш хавф остида деб баҳолашмоқда.

Балхаш кўли қадимдан савдо йўллари яқинида жойлашган бўлиб, Буюк Ипак йўли даврида карвонлар учун муҳим сув манбаси бўлган. Бугунги кунда ҳам кўл атрофида саноат ва балиқчилик ривожланган, бироқ саноат чиқиндилари сув сифатига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Мазкур кўлда сув зичлиги шарқий қисмда юқорироқ бўлгани сабабли сувда сузиш осонроқ, ғарбий қисм эса балиқ овлаш учун қулай. Кўлда сазан, судак, лешч ва бошқа тижорат аҳамиятига эга балиқ турлари учрайди.

Кўл атрофидаги намлик ва минераллар туфайли айрим ҳудудларда шифобахш лой қатламлари учрайди ва улар халқ табобатида фойдаланилади.

Кўл ҳақида қизиқарли фактлар:

Майдони: 16 400 км²

Узунлиги: 605 км

Энг кенг жойи: 74 км

Ўртача чуқурлик: 6 м

Максимал чуқурлик: 26 м

Ёши: тахминан 35 000 йил