Фанлар академияси Материалшунослик институти олимлари томонидан биологик асосда олинган кўп қатламли графен яратилди. Шунингдек, ушбу материал асосида сувни тозалашга мўлжалланган Water-Тоl номли фильтр-пресс қурилмасининг лаборатория намунаси ишлаб чиқилди.
Сўнгги йилларда графен, углерод нанотрубкалари, фуллеренлар ва графен оксиди каби углерод асосидаги материаллар кенг тадқиқ этилмоқда. Улар юқори мустаҳкамлик ва ўзига хос физик-кимёвий хусусиятларга эга бўлса-да, айрим ҳолларда ишлаб чиқариш жараёнида заҳарли моддалар қўлланилгани сабабли тиббиётда фойдаланиш чекланган.
Фанлар академияси олимлари томонидан яратилган кўп қатламли графен эса биологик жиҳатдан хавфсиз ҳисобланади. Тадқиқотлар натижаларига кўра, ушбу нанокарбон материали инсон тўқималарига салбий таъсир кўрсатмайди, яраларнинг битиш жараёнини тезлаштиради ҳамда бактерия, вирус ва замбуруғларга қарши фаолликка эга. Шунингдек, ҳужайра ва тўқималарнинг тикланишини рағбатлантириши аниқланган.
Мутахассислар кўп қатламли графенни биомос, яъни инсон организми билан мос келувчи янги авлод материали сифатида баҳоламоқда. У тиббиётда яраларни даволаш ва антибактериал қопламалар яратишда, фармацевтикада дори воситаларини етказиб берувчи ташувчи сифатида, саноатда эса мустаҳкам ва чидамли материаллар ишлаб чиқаришда қўлланилиши мумкин.
Бундан ташқари, мазкур материал сув ва ҳавони тозалаш, зарарли моддалар ҳамда радионуклидларни ютиб олишда юқори самарадорликка эга экани қайд этилмоқда.
Олимлар таъкидлашича, кўп қатламли графен амалдаги графен оксидидан фарқли равишда таркибида кислородли гуруҳларни сақламайди. Шу боис у тиббиёт ва экология соҳалари учун хавфсиз бўлиб, истиқболли инновацион материаллар қаторига киритилмоқда.
Суғориладиган Ерларнинг ярми шўрланган
🕔15:31, 12.11.2026
✔18
Ўзбекистонда суғориладиган ерларнинг қарийб ярми шўрланишга учраган. Экинларни суғориш учун олинадиган сувнинг 37 фоизи эса каналларда йўқотилмоқда. Бу Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан ўтказилган илмий тадқиқотда қайд этилди.
Батафсил
Қурғоқчилик ва ўзбошимчалик миллий табиат боғига хавф туғдирмоқда
🕔14:47, 05.11.2026
✔106
Зарафшон миллий табиат боғи – Зарафшон дарёси водийсидаги ноёб тўқай экотизимлари, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсининг биологик хилма-хиллигини сақлашга хизмат қиладиган муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд.
Батафсил
Сув – танқис, аммо 79 фоизи беҳуда кетмоқда
🕔14:20, 30.10.2026
✔105
Марказий Осиёда сув танқислиги тобора долзарблашмоқда. Иқлим ўзгариши, қишлоқ хўжалигида сувга бўлган эҳтиёжнинг ортиши ва сувни ташишдаги йўқотишлар минтақанинг сув хавфсизлигига жиддий таъсир кўрсатмоқда. Бундай шароитда ер ости сувларини муҳофаза қилиш нафақат экологик, балки иқтисодий ва ижтимоий аҳамиятга ҳам эга.
Батафсил