Шанба
12-Сентябр 2026
Глобаллашув жараёнида энг яқин инсонлар бир-бирини тушуниши мураккаблашиб бормоқда. Бир тил эгалари орасидаги ўзаро тушунмовчиликлар баъзан аянчли тус олаётгани ҳам сир эмас.
Аммо шундай бир вазиятда сунъий интеллект ҳайвонлар «тили»ни уқиш бўйича жиддий изланишлар қиляпти, дея хабар беради «Science» нашри.
«Эҳтимол, биз 300 минг йил давомида ёнимизда яшаб келган, аммо эътибор бермаган улкан ақл ва мулоқот оламини энди кашф этишни бошлаётгандирмиз. Бу нафақат илм-фан, балки инсоннинг табиатга бўлган қарашларини ҳам тубдан ўзгартириши мумкин.
Олимларнинг фикрича, яқин 10 йил ичида сунъий интеллект ва замонавий технологиялар ёрдамида ҳайвонларнинг ўзаро мулоқотини деярли тўлиқ тушуниш имконияти пайдо бўлиши мумкин.
Бугунги кунда тадқиқотчилар китлар, дельфинлар, қушлар, филлар ва бошқа кўплаб ҳайвонларнинг чиқарадиган товушлари, хатти-ҳаракатларини таҳлил қилмоқда. Сунъий интеллект улкан ҳажмдаги маълумотларни солиштириб, бу сигналларда маълум қонуниятлар ва «тил» унсурларини аниқлашни бошлаган.
Агар бу тадқиқотлар муваффақиятли якунланса, инсоният илк бор миллионлаб бошқа тирик мавжудотларнинг қандай мулоқот қилиши, хавф ҳақида қандай огоҳлантириши, болаларига нималарни «ўргатиши» ва ҳатто ҳиссиётларини қандай ифода этишини тушунишга яқинлашади».
Бу каби ҳассос олимлар ва сунъий интеллект эр-хотин, туғишганлар, яқин қариндошлар, ота-она ва фарзанд орасидаги муносабатларни ҳам шу жиҳатдан тадқиқ этишса, кўпчилик учун фойдали илмий натижаларга эришилиши шубҳасиз.
Учрашувда стратегик режалаштиришдан амалий лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва уларни молиялаштиришга ўтиш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Бундай лойиҳалар ер ресурсларини тиклаш, экотизимлар барқарорлигини ошириш ва Марказий Осиёнинг экологик хавфларга чидамлилигини кучайтиришга қаратилади.
Батафсил
Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳудудида Ўрмон ва манзарали ўсимликлар инновацион лабораторияси ҳамда ўрмон ва манзарали дарахтларнинг «In-Vitro» лабораторияси очилди.
Батафсил
Табиатни асраш фақат ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини ҳимоя қилишдан иборат эмас. Янги тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, соғлом экотизимлар мамлакат иқтисодиёти ва ҳатто давлатнинг халқаро молиявий обрўсига бевосита таъсир кўрсатади.
Батафсил
Учрашувда стратегик режалаштиришдан амалий лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва уларни молиялаштиришга ўтиш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Бундай лойиҳалар ер ресурсларини тиклаш, экотизимлар барқарорлигини ошириш ва Марказий Осиёнинг экологик хавфларга чидамлилигини кучайтиришга қаратилади.
Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳудудида Ўрмон ва манзарали ўсимликлар инновацион лабораторияси ҳамда ўрмон ва манзарали дарахтларнинг «In-Vitro» лабораторияси очилди.
Табиатни асраш фақат ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини ҳимоя қилишдан иборат эмас. Янги тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, соғлом экотизимлар мамлакат иқтисодиёти ва ҳатто давлатнинг халқаро молиявий обрўсига бевосита таъсир кўрсатади.
Табиатда биз кўраётган ҳар бир дарахт, ўсимлик ёки ҳайвон ортида кўзга кўринмайдиган улкан биологик тизим мавжуд. Тупроқнинг бир сиқимида ҳам миллионлаб микроорганизмлар яшайди. Уларнинг орасида қўзиқоринлар алоҳида ўрин тутади. Қўзиқоринлар табиатнинг кўринмас қаҳрамонлари, табиий қайта ишлаш «заводи» ва келажакнинг экологик технологияси ҳисобланади.
Ландшафтлар уйғунлиги ортидаги илмий ҳақиқатлар
