нимани ният қилишади?

Бировга тош отиш яхшилик аломати эмас, албатта. Ноҳақдан отилган тош баъзан баданга шикаст етказса, баъзан қалбни жароҳатлайди. Аммо донишманд халқимиз шундай зарарли ҳолатдан ҳам фойдали жиҳатларни топа олганига тан бермай иложимиз йўқ.

Ота-онадан оқ фотиҳа олиб, тақдир тақозоси билан бошқа бир хонадон бекаси бўлиш учун чиқиб кетаётган қизни янги оилага иззат-икром билан кузатиш ҳар бир халқда бор. Лекин юртимизнинг айрим ҳудудларида шу жараён билан боғлиқ айрим урф-одатлар сақланиб келяпти. Асосан Фарғона водийси, қисман Тошкент ва Сирдарё вилоятлари ҳамда уларга туташ туманларнинг баъзиларида янги оилага кузатилаётган қизнинг ортидан тош отиш удуми бу ҳодисага илк бор гувоҳ бўлганларни ҳайрон қолдириши мумкин.

— Келинлик уйига кузатилаётган қизнинг ортидан тош отиш рамзий маънодаги бир удум, холос, — дейди Қорасув шаҳридаги Бўрихон Аҳмедов номидаги маҳалла фуқаролар йиғини маслаҳатчиси Шоҳидахон Худойбердиева. — Бу билан қиз узатаётган хонадондагилар ўзларининг яхши бир ниятини амалга оширишни исташади. Яъни, улар узатилаётган қизнинг борган жойида тошдай қотиб, бир умр ўша хонадонда бахтли-саодатли бўлиб яшаши, аразлаб ёки бошқа сабаблар билан рўзғорини ташлаб, ота уйига қайтиб келмаслигини ният қилишади. Ота-она қизини ўз эгасига топширгану энди фақат ота уйига бирпасга меҳмон бўлибгина келиши мумкинлиги уқтирилади. Узатилаётган қизга бундай муносабат қизларимиз янги хонадонда яшай бошлагач, турмушда учрайдиган турли кўнгилсиз ҳолатларга ҳамиша сабр-бардошли, иродали, матонатли бўлишга ундаб туради. Ота-онанинг худди қизини ота уйидан қувгандай муносабат кўрсатиши келажакда қизи уйидагиларга ишониб қолиб, «ота-онам ҳар қандай ҳолатда ёнимни олади», деган нотўғри тасаввур билан янги оиласидагиларга енгил ва беписанд қарамаслиги учун ҳам асқатади.

Ҳа, халқимиз ҳар бир ишни яхшиликка йўяди. Ҳатто одамларнинг ўзлари ўйлаб топган кўплаб ҳаётий удумлар замирида ҳам яхшилик ва эзгу ниятлар мужассам.                 

  Гулжаҳон АБДУҲАКИМ қизи,

Андижон вилояти