Пиротехника буюмлари сотуви мамлакатимизда 1998 йилдан тақиқланган. Бироқ ҳанузгача улар Янги йил байрамининг асосий «меҳмони» бўлиб қолмоқда. Бунинг сабаби нимада? Нима учун азиз фарзандларимиз қўлига портловчи, тез алангаланувчи хавфли «ўйинчоқ»ларни ўзимиз тутқазиб қўйяпмиз? 

— Афсуски, жабрланганлар қанча кўп бўлмасин, одамларнинг пиротехника воситаларига нисбатан муносабатини ўзгартира олмаяпмиз, — дейди Мирзо Улуғбек тумани Ёнғин хавфсизлиги бўлими инспектори Баҳодир ­КЕНЖАҚУЛОВ. — Хизмат фаолиятимизда бир лаҳзалик байрам «томошаси» туфайли қўли, юзи, кўзи жароҳат олган фарзандини кўтариб шифохонага югурган ота-оналарга кўп дуч келганмиз. Ушбу ўйинчоқларнинг катта ёнғинга ҳам сабаб бўлишини эса, ҳаммаям англаб етавермайди. Мисол учун, салют 30 метр баландликкача кўтарилиб, портлашини эътиборга олсак, у  9 қаватли уйнинг исталган қавати балконига тушиб, фалокатга олиб келмаслигига кафолат йўқ.  Чилонзор туманида болалар отган шундай салют 4 қаватли уй балконига тушиб, ёнғинга сабаб  бўлган. Ёки бир гуруҳ талабалар Янги йил кечаси хона ойнасидан салют отмоқчи бўлган. Аммо у отилмаган. Шунда улардан бири салютни қўлига олиб силкита бошлаган. Зарб кучидан кетма-кет отилган салют хона пардасига илашиб, бир неча дақиқада катта ёнғинни келтириб чиқарган. Бундай мисолларни кўплаб келтириш мумкин.

— Пиротехника воситаларини юртимизга олиб кириш, сотиш тақиқланган бўлса...

— Тўғри. Кўрилаётган чора-тадбирларга қарамасдан баъзи бир фуқаролар мўмай даромад топиш илинжида ушбу воситаларни айланма, яширинча йўллар билан олиб кириш ва сотишдан тўхтамаяпти. Бунинг сабаби, жиноятчилар энди янгича йўлга ўтган: одамлар, айниқса, болалар гавжум жойларда, кўп қаватли уйлар орасида катта сумкаларни кўтариб, бекитиб сотмоқда.

Жорий йилнинг 16 декабрь куни Тошкент шаҳар давлат солиқ Бошқармаси ходимлари билан ҳамкороликда ўтказилган тадбирда туманнинг Юзрабод кўчаси, «Корзинка» савдо тармоғи олдида фуқаро Ш.Зокиров пиротехника маҳсулотлари билан ноқонуний савдо қилаётган пайтида ушланди. Текширув пайтида унинг сумкасидан  жами 1260 дона (30 қути) пиротехника воситаси чиқди. Умуман, туман ЁХБ иштирокида биргина 1-20 декабрь ичида 5 та шундай ноқонуний ҳолат аниқланди.

Ҳар чоршанба — профлактика кунида аҳоли орасида тарғибот-тушунтириш ишлари маҳалла, корхона, коллеж, мактабларда ўтказилмоқда. Бундай учрашувларда аҳолига пиротехника воситаларининг салбий оқибатлари тўғрисида атрофлича тушунчалар берилмоқда.

— Балки буни сотаётганларга жиддийроқ чора кўриш керакдир?

— Аввало, ўзимиз ўзгаришимиз керак..., — деб жавоб берди, хонага суҳбатимизни эшитиб кириб келган ва ўзини капитан Фурқат Турсунов дея таништирган бўлим бошлиғи ўринбосари. — Пиротехника буюмлари савдоси бўйича Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексда ҳам, Жиноят Кодексида ҳам тегишли моддалар мавжуд. Жазо чоралари ҳам. Агар гап фақат жаримада бўлганда эди, аллақачон унинг миқдорини кўтариш таклифи билан чиқардик. Аслида ота-оналарни тарбиялаш керак. Болаларимиз қўлига уларни бериб қўяётган биз катталар эмасми? Пирортехника, биринчи навбатда, портловчи, ёнувчи восита. Қайси ўй билан шундай «бомба»ни фарзандимиз қўлига тутқазяпмиз?

 Яна бир гап. Фарзандларимизга бераётган пулимизни нимага сарф қилишини текширамизми? Аслида тушлик пули мактаб йўлида писта-қурут сотаётган баъзилардан пиротехника буюмлари сотиб олишга сарфланаётганини ҳамма ота-она ҳам билмайди.

Шундай экан, бугун нафақат маҳалламизда жиноят, балки фожиа-ҳалокат содир бўлмаслиги учун ҳаммамиз курашишимиз керак.

Ҳумоюн ФАЙЗУЛЛО

суҳбатлашди.