ёхуд омон қолган ким?
Айни кунларда ҳаммамиз оғиз-бурнимизни ниқоб билан тўсиб юрибмиз. Бу қайси аъмолимизнинг таъсири эканини ҳеч ўйлаб кўрганмисиз?
Ҳазрати мавлоно Жалолиддин Румий Маснавийи шарифда бир ҳикоятни келтирганлар.
«Ҳиндистонлик донишманд узоқ сафардан оч ва юпун аҳволда келган мусофирларни кўриб, уларнинг ҳолига ачинди. Уларга: «Узоқ ва заҳматли сафардан яхши-ёмон кунларни бошдан кечириб келаяпсиз. Сафар давомида фил болаларига дуч келишингиз мумкин. Дўстларим, ҳар қанча оч қолсангиз ҳам ўт ва япроқларга қаноат қилинг. Лекин фил болаларига зинҳор тегманг! Филлар болаларини қаттиқ қўриқлайди. Мен сизни огоҳлантирдим, буни асло унутманг!», деб панду-насиҳат қилди.
Мусофирлар донишманд билан хайрлашиб, йўлда давом этишди. Узоқ юрмасларидан, бир семиз фил боласига дуч келишди. Донишманднинг огоҳлантирганини унутиб, оч бўридек унга ҳужум қилишди. Ораларидан бири дўстларини бу ишдан қайтарди. Дўстлари унга қулоқ осмай, фил боласини тутиб, сўйиб еди. Филни тутишдан қайтарган одамгина ўзини тийди. Чунки у донишманднинг гапини эсидан чиқармаган эди.
Қорни тўйган йўловчилар узаниб, уйқуга кетишди. Оч одам эса уйғоқ эди. Баҳайбат филнинг чопиб келаётганини кўриб, ўрнидан туриб қочди. Фил уни тутиб олди. Оғзини уч марта ҳидлаб кўрди. Боласининг ҳидини топмагач, унга тегмади, соғ-омон қўйиб юборди. Кейин ухлаб ётганлар томон юрди. Ҳар бирининг оғзини ҳидлади. Сўнгра хартуми билан бирма-бир даст кўтарганча ерга уриб, барини ўлдирди…»
«Эй, ғофил инсон! — деб хулоса ясайди мавлоно. — Билгинки, сен фил боласини еяпсан. Бундай луқманинг ҳиди дунёю-охиратда инсонни, шубҳасиз, абгор қилади».
Ҳа, энг зиддиятли паллада нафсига қарши жангга кира олган, ҳавойи хоҳишларига қарши чиқа олган, ўзининг ҳар бир нафаси имтиҳон эканини англай билган кишигина Яратганнинг амри билан барча тегирмонлардан бутун чиқади.
...Йўл бошидаги насиҳатни унутганлар бугун ҳам она фил ҳайбатидан хавфсираб калондимоғини ниқоблаб яшаяпти... Тўғри, баъзида оғиз-бурунни, юзни, яна нималарнидир ниқоб билан тўсиш мумкин. Аммо қалбни, виждонни, қуёшни ниқоблаб бўлмайди.
Ҳақиқат ҳар доим қуёшдай порлаб тураверади.
Инсонийлик – одам ва олам мувозанатининг олий мезони
🕔16:15, 19.02.2026
✔145
Борлиқдаги ҳар бир нарса инсон манфаатларига хизмат қилади. Инсоннинг тинч ва фаровон ҳаёт кечириши учун минглаб табиий неъматлар туҳфа этилган. Аммо уларнинг барчаси ўлчовли. Ҳар бир киши ана шу ўлчов масъулиятини ҳис қилиб яшашга бурчлидир.
Батафсил
Миянгизни етти ойга «яшартириш»ни хоҳлайсизми?
🕔16:04, 19.02.2026
✔103
Жисмоний ҳаракат мия учун фойдали эканини кўп бор эшитганмиз. Аммо олимлар аниқ бир саволни ўртага ташлашди: мунтазам ҳаракатда бўлган инсон миясида қандай ўзгаришлар юз беради, буни ўлчаш мумкинми?
Батафсил
Бир байт ва икки тақдир
🕔14:57, 12.02.2026
✔103
Алишер Навоий ва Александр Иванович. Бир-биридан асрлар, эътиқод, муҳит ва мақсад билан ажралган икки шахс.
Батафсил