Бу томчилатиб суғориш усулларидан бири, аммо унинг ўзига хос хусусияти шундаки, бутун тизим тупроқ қатлами остида яширинган бўлади. Бундай суғоришда ўсимликларнинг илдиз тизими янада чуқурроқ жойларда ривожланади. Шланг ва қувурларнинг ўзи ҳам тупроққа ишлов берувчи, йиғувчи ускуналар ва бошқа ишларга халақит бермайди.
У қандай ишлайди? Тупроқни суғориш ўсимлик илдиз тизимининг турига ва хусусиятларига қараб маълум бир чуқурликка ётқизилган қувурлар орқали амалга оширилади. Одатда бу ер ости чуқурлиги 20-30 см.ни ташкил этади. Қувурлар орасидаги масофа камида 50 см. бўлиши керак. Диаметри 20-40 мм. бўлган полиэтилен қувурлар ишлатилади. Хандақларга ётқизишдан олдин уларда 2-3 мм. катталикда тешиклар ҳосил қилинади.
Сувдан оқилона фойдаланишга бу усул қандай ёрдам беради?
Сув қувурлар орқали тўғридан-тўғри ўсимликларнинг илдизларига етказиб берилади. Намлик «тупроқ кўрпаси» остида зич жойлашган бўлиб, ер юзасида бўлгани каби тез буғланиб кетмайди. Шунингдек, бу суғориш зонасида юзаки суғориш натижасида ҳосил бўладиган «қобиқ эффекти»нинг олдини олади.
Аммо ушбу технология ўзининг камчиликларига ҳам эга, агар олдиндан тайёргарлик кўрсангиз, олдини олиш мумкин. Томизғичларнинг тешиклари тиқилиб қолмаслиги учун сув етарлича тоза бўлиши керак. Кўп миқдордаги чўкиндиларга эга сувдан фақат олдиндан тиндиргич ўрнатиш шарти билан фойдаланиш тавсия этилади.
Яна бир камчилик – томизғичнинг чиқарувчи тешикларига илдизлар тиқилиб қолиши. Уни бартараф этиш учун мутахассислар мавсумда бир неча маротаба суғориш сувига махсус эритма – илдиз ўсиши ингибиторини қўшишни маслаҳат беришади. У томизғичнинг чиқарувчи тешиклари яқинида илдиз ўсишини тўхтатиш хусусиятига эга. Аммо тўғри нисбатни фақатгина тажрибали агрономлар индивидуал равишда ҳисоблаб чиқиши мумкин.
Кўпинча бу усул иссиқхоналарда ёки шахсий томорқаларда, шу жумладан токзорларни ва бошқа бўйи нисбатан паст бўлган кўп йиллик ўсимликларни намлик билан таъминлаш учун ишлатилади. Бундан ташқари, ушбу технология ландшафт дизайни эҳтиёжларини мукаммал даражада ҳал қилади: қувурларни ерга ҳар қандай йўл бўйлаб, ҳатто, айлана шаклида ёки жуда кўп эгилган ҳолда янада мураккаб шаклда ётқизиш мумкин. Ва юзага ҳеч нарса чиқиб қолмайди, суғориш тизими бутунлай ер тагига яширинади. Ер остидан суғориш усули сув танқислигига эга ва иссиқ иқлимли ҳудудлар учун тавсия этилади: чунки сув юзадан буғланиб кетмайди ва ўсимликларнинг илдизига тўлиқ етиб боради.
«Сув йўли» китобидан
Илдизлар омон бўлса...
🕔14:40, 12.03.2026
✔51
Инсон ҳаётидаги бирламчи восита сувдир. Унга инсонларнинг ҳар кун эҳтиёжи тушади. Кўл ҳам инсонларга беминнат хизмат қилади. Сув ҳар қандай нотоза нарсани тозалай олади, ҳар қандай кирни ювиб кеткиза олади. Инсонларнинг ҳам пок ва озода бўлишини таъминлаб беради. Сув инсоннинг танасини покласа, илм инсоннинг қалбини ҳар қандай чиркиндилардан тозалаб, уни поклашга хизмат қилади.
Батафсил
Табиат ва инсон муносабатларининг Теран ифодаси
🕔14:58, 12.02.2026
✔115
Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг «Бобурнома» асари ўзбек мумтоз адабиётининг ноёб дурдоналаридан бири бўлиб, унда тарих, адабиёт, география, этнография, атроф-муҳит ва инсон руҳияти бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳолда акс этган. Асарнинг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири – табиат ва инсон муносабатларининг чуқур, самимий ва фалсафий талқини.
Батафсил
Олимларимиз тўлиқ биопарчаланадиган плёнка ишлаб чиқди
🕔14:55, 12.02.2026
✔103
Ўзбекистон Фанлар академияси Ўсимлик моддалари кимёси институти олимлари маҳаллий ўсимликларнинг сувда эрувчи полисахаридлари асосида экологик тоза ва тўлиқ биопарчаланадиган плёнкалар олишнинг янги оптимал рецептурасини ишлаб чиқди.
Батафсил