Тўй — икки оиланинг мустаҳкам пойдевори. Ёши улуғ отахону онахонларимиз шу хонадонда тўйлар бўлсин, деб бежиз дуога қўл очмаган.  Энг кўнгилли ташвиш ҳам тўй ташвишидир!

Никоҳ тўйининг дебочаси, яъни «нон синдириш» анъанаси халқимизда қадимдан кенг тарқалган. Нон синдириш — отанинг совчи юборган оилага қизини узатишга рози экани, ваъданинг қатъий ва муқаддаслигини, шунингдек, келин-куёв, қуда оилалар аҳил бўлишига билдирилган истакни ифодалайди. Шу куни қизнинг уйида ёши улуғ отахонлар, онахонлар  йиғилади ва «нон синдириш» маросими ўтказилади. Унда куёв тарафдан келинникига нон ва ширинликлар юборилади. Иккала тараф вакиллари иштирокида устма-уст турган бутун нонлар тенг ўртадан бўлиб, ушатилади ва ҳар иккала тарафга бирдек тақсимланади. Шу пайтдан бошлаб ёшлар бир-бири билан боғланган, фотиҳа қилинган, деб ҳисобланади.

Совчилар куёвнинг уйига қайтганидан кейин дастурхон очилади. Одатда, дастурхонни кўп болали она очади. Бунинг замирида ҳам жуда катта маъно бор. Келин-куёвнинг қариндош-уруғлари, дугоналари бу ширинликлардан таътиб кўриб: «Бизни ҳам шундай кунларга етказсин», «Муборак бўлсин», «Ҳаётлари шу ширинликлардек ширин бўлсин», деб уларни табриклашади ва икки ёш фотиҳа қилингани тўғрисида билдириш учун қўни-кўшни ва қариндошларга  ширинликлардан, нон ва ҳолвалардан тарқатилади. Унаштирилган қиз йигит томонига, йигит эса қизнинг яқин қариндош-уруғларига ҳурмат  ва одоб юзасидан кўринмасликка ҳаракат қилади.

Нон синдириш одати турли вилоятларда айрим тафовутларга эга. Масалан, Фарғона водийсида «нон синдириш» қизнинг отаси рози бўлгач, бажарилади: совчилар келтирган дастурхон очилиб, нони синдирилади, сўнг тўй масалалари келишиб олинади. Илгари Сурхондарё воҳасида «нон синдириш» қалин миқдорини белгилашдан сўнг ўтказилган.

Камола СОБИТЖОНОВА,

Чуст тумани