Хатарли «рекорд»лар ёхуд жароҳат ёқасидаги масъулиятсизлик
Яқинда ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамаларга сабаб бўлган навбатдаги видео лавҳа жамоатчиликни ҳам ҳайратга солди, ҳам чуқур хавотирга қўйди.
БатафсилБугунги кунда нафақат бутун мамлакатимиз, балки юзга яқин хорижий давлатларда Наманган номи тилга олинадиган бўлса, энг аввал гулларга бурканган обод манзиллар, меҳмондўст одамлару замонавий шаҳарлар манзараси киши кўз олдида намоён бўлади.
Ҳар йили анъанавий тарзда гуллар фестивалини ўтказиб, ўзининг бунёдкорлигию ташаббускорлиги билан жаҳон оммасини ҳайратга солаётган ҳамда уларнинг жаннатмонанд Ўзбекистонимизга бўлган қизиқиши ортишига сабабчи бўлаётган наманганликлар айни дамда бошқа соҳаларда ҳам ўз илғорлигини намоён этяпти.
Фикримиз исботи сифатида сўнгги йилларда Наманган вилояти республикамизнинг енгил ва озиқ-овқат саноатлари марказларидан бирига айланганини қайд этишимиз мумкин. Бу ерда Ўзбекистон тўқимачилик маҳсулотларининг 15 фоизини ишлаб чиқарувчи йирик тўқимачилик корхоналари фаолият юритаётгани ҳам наманганликларнинг нақадар меҳнатсевар ва жонсарак халқ эканидан дарак беради.
Куни кеча Ўзбекистон Экологик партиясидан Президентликка номзод Абдушукур Ҳамзаев мана шу меҳнатсевар ва ишбилармон наманганлик сайловчилар билан учрашди. Бўлиб ўтган учрашув қизғин савол-жавобларга бой бўлди.
Маълумки, ривожланишга эришиш учун энг аввало халқнинг тушмуш шароитини яхшилаш зарур. Биламизки, кўплаб вилоятларда ҳали ҳамон ичимлик сув ва оқава сув тармоқлари кириб бормаган маҳаллалар мавжуд. Кириб борганлари эса аллақачон таъмирталаб ҳолатга келиб қолган.
Таҳлиллар иқлим ўзгариши Ўзбекистонда сув тақчиллигини янада кескинлаштиришини, 2008, 2011, 2014, 2018, 2020 ва 2022 йиллардаги каби қурғоқчиликнинг давомийлиги ва даврийлигининг кўпайишига олиб келишини ҳамда иқтисодиётнинг сув ресурсларига бўлган эҳтиёжини қондиришда жиддий қийинчиликларни келтириб чиқариши мумкинлигини кўрсатмоқда.
Ўзбекистонда 2015 йилгача бўлган даврда сувнинг умумий тақчиллиги 3 млрд.м3 дан ортиқни ташкил қилган бўлса, 2030 йилга бориб 15 млрд.м3 ни ташкил қилиши мумкин.
– Талабга нисбатан етишмовчиликни ҳисобга олиб, сув тежайдиган технологияларни жорий қилиш, ирригация тармоқларини қуриш ва реконструкция қилиш ҳамда таъмирлаш-тиклаш тадбирлари, сув хўжалигини рақамлаштириш ва сувсизликка чидамли экинлар улушини кўпайтириш ҳисобига муаммога ечим топишимиз зарур, – деди Абдушукур Ҳамзаев учрашувда.
Маълумотларга кўра, Наманган аҳолисининг ичимлик сув билан таъминланиш даражаси – 80,3 фоизни, табиий газ билан таъминланиш даражаси эса – 35,3 фоизни ташкил этади.
Аҳоли мурожаатларининг аксарияти ҳам айнан мана шу йўналишларда бўляпти.
Ёруғ-ёз кунларида бу муаммолар бироз ёддан кўтарилар, аммо куз-қиш мавсуми бошланиши биланоқ, одамлар бу борада кўплаб қийинчиликларга дуч келишади. Шунингдек, айрим жойларда йирик завод ва фабрикалар томонидан атмосферага зарарли газларнинг чиқарилиши, яшаш пунктларига яқин жойларда чиқинди полигонларининг мавжудлиги одамлар ҳаётига жиддий хавф туғдиради. Турли касалликлар келиб чиқишига, умрнинг қисқаришига сабаб бўлади.
Наманганда 49 та йирик саноат корхоналари, 322 та қўшма корхона, 8 126 та кичик саноат корхоналари мавжудлигини ҳисобга оладиган бўлсак, атроф муҳитга етказилиши мумкин бўлган хавфлар анчайин юқори эканини тахмин қилиш қийин эмас.
Шулардан келиб чиқиб, Абдушукур Ҳамзаев дастурга бу бўйича ҳам бир қанча режа ва таклифлар киритганини таъкидлаб ўтди.
Дунёда инсониятни ўйлантираётган экология муаммолари тобора ортиб бормоқда. Йилдан-йилга глобал иқлим ўзгаришлари, ҳаво ҳароратининг кўтарилиши, қурғоқчилик каби ўткир экологик таҳдидлар дунё афкор оммасини ўйлантирмоқда, олимлар, сиёсатчилар, ҳар бир мамлакат, минтақа олдига янги вазифаларни қўймоқда.
Демакки, аҳолининг яшаши ва ишлаши учун муносиб шароитларни яратиш ва яхшилаш бўйича долзарб масалалар кўп.
Номзоднинг дастурида барқарор экологик ривожланиш мақсадларига эришиш орқали атроф табиий муҳитни муҳофаза қилиш, «яшил» иқтисодиётга ўтиш жараёнларини жадаллаштириш, табиий ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, аҳолининг қулай атроф муҳитга эга бўлиш ҳуқуқини ҳамда экологик хавфсизлигини таъминлаш устувор вазифалар сифатида белгиланган.
Хусусан, иқтисодиётнинг барча соҳаларини «яшил» иқтисодиёт тамойиллари асосида ривожлантиришга йўналтирилган сиёсат юритиш ҳамда «яшил» технологиялар соҳасидаги илмий тадқиқотлар ва инновацион лойиҳаларни молиялаштириш ҳажмларини ошириш, тадбиркорлик субъектларини «яшил» технологияларга ўтишини иқтисодий ва молиявий рағбатлантириш тизимини жорий этиш орқали юқоридаги мақсадларга эришиш кўзда тутилаётгани айтилди.
Бу борада инсон саломатлиги ва хавфсизлиги учун муҳим бўлган марказлашган ичимлик сув таъминоти ва оқова сув тизимларини яхшилаш бўйича дастурий вазифаларни амалга ошириш орқали аҳолининг тоза ичимлик сув таъминотини янада яхшилаш режалаштирилмоқда.
Таъкидланишича, келгусида аҳолининг, айниқса, қишлоқ жойларда яшаётганларнинг тоза ичимлик сув таъминоти ва сифати яхшиланади.
Учрашувда Сайловолди дастурининг бошқа бандларидаги вазифалар тўғрисида ҳам атрофлича маълумотлар берилди. Сайловчиларнинг фикри ва таклифлари тингланди.
Сайловчилар сўзга чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида Абдушукур Ҳамзаев номзодини қўллаб-қувватлашини таъкидлади ва бошқаларни ҳам шунга даъват этди.
Яқинда ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамаларга сабаб бўлган навбатдаги видео лавҳа жамоатчиликни ҳам ҳайратга солди, ҳам чуқур хавотирга қўйди.
БатафсилБиз экология деганда, одатда, кўз билан кўриш мумкин бўлган манзараларни – мўрилардан чиқаётган қора тутунни, дарёларга оқизилаётган кимёвий оқаваларни ёки йўл четида сочилиб ётган пластик идишларни тасаввур қиламиз. Аммо бугунги кунда инсоният янги, «кўринмас», лекин хавфи тобора ортиб бораётган глобал экологик таҳдид билан юзма-юз турибди. Бу – рақамли чиқиндилар.
БатафсилЁшлар куни муносабати билан партия Марказий кенгашида ташкил этилган очиқ мулоқот ёшлар учун янги имкониятлар эшигини очди. Унда олий таълим муассасалари талабалари, ёш сиёсатчилар ва стартап ғоялари муаллифлари иштирок этиб, ўз таклиф ва ташаббуслари билан фаол қатнашдилар.
Батафсил