Семиз ўт – семизўтдошларга мансуб бир йиллик бегона ўт. Пояси серет, ётиб, баъзан тик ҳам ўсади. Барглари майда, этли, цилиндрсимон, тўпбарг ҳосил қилади.
Гуллари сариқ, оддий ёки гултожбарглари қат-қат. Май-ноябргача гуллайди, мевалайди. Бир тупи 50-75 минггача уруғ беради. Ўрта Осиёда суғорма деҳқончилик зоналарида кўп тарқалган. Намгарчилик юқори бўлганда чириндига бой ерлардаги экинзорларда ўсади.
Фойдали хусусиятлари:
Семиз ўт озуқавий моддаларга бой. Унда А, C, Э витаминлари, фолий кислотаси ва минераллар (калий, магний, кальций) мавжуд. Шунингдек, бу ўсимлик Омега-3 ёғ кислоталарининг яхши манбаи ҳисобланади, бу ёғлар юрак ва қон томир саломатлиги учун фойдали.
Ўсимлик кучли антиоксидантларга эга, бу эса ҳужайраларни эркин радикалларнинг зараридан ҳимоя қилади ва қариш жараёнини секинлаштиради. Шу билан бирга, яллиғланишга қарши хусусиятлари ҳам бор.
Семиз ўт толага бой бўлиб, ичак фаолиятини яхшилайди ва ич қотишининг олдини олади. Халқ табобатида семиз ўт кўпинча тери касалликларини даволашда ишлатилади, масалан, куйишлар, тошмалар ва экзема.
Ундан қандай фойдаланиш мумкин?
Семиз ўтни хом ҳолда ёки салатга қўшиб истеъмол қилиш, қовуриш, шўрваларга қўшиш ёки бошқа таомларда ишлатиш мумкин. Шунингдек, унинг шарбатини ёки майдаланган баргларини тери касалликлари ёки яллиғланиш жойларига суртиш мумкин.
Табиат инъом этган бу каби ўсимликларни оёқ остида увол қилманг. Балки, уни кўпроқ етиштириш, навларини кўпайтириш, ҳовли ҳудудида сифатли етиштириш агротехникасини йўлга қўйиш фойдали бўлади.
Илдизлар омон бўлса...
🕔14:40, 12.03.2026
✔51
Инсон ҳаётидаги бирламчи восита сувдир. Унга инсонларнинг ҳар кун эҳтиёжи тушади. Кўл ҳам инсонларга беминнат хизмат қилади. Сув ҳар қандай нотоза нарсани тозалай олади, ҳар қандай кирни ювиб кеткиза олади. Инсонларнинг ҳам пок ва озода бўлишини таъминлаб беради. Сув инсоннинг танасини покласа, илм инсоннинг қалбини ҳар қандай чиркиндилардан тозалаб, уни поклашга хизмат қилади.
Батафсил
Табиат ва инсон муносабатларининг Теран ифодаси
🕔14:58, 12.02.2026
✔115
Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг «Бобурнома» асари ўзбек мумтоз адабиётининг ноёб дурдоналаридан бири бўлиб, унда тарих, адабиёт, география, этнография, атроф-муҳит ва инсон руҳияти бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳолда акс этган. Асарнинг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири – табиат ва инсон муносабатларининг чуқур, самимий ва фалсафий талқини.
Батафсил
Олимларимиз тўлиқ биопарчаланадиган плёнка ишлаб чиқди
🕔14:55, 12.02.2026
✔103
Ўзбекистон Фанлар академияси Ўсимлик моддалари кимёси институти олимлари маҳаллий ўсимликларнинг сувда эрувчи полисахаридлари асосида экологик тоза ва тўлиқ биопарчаланадиган плёнкалар олишнинг янги оптимал рецептурасини ишлаб чиқди.
Батафсил