Бугунги кунда жамоат транспортида уй ҳайвонларини олиб юраётганлар ҳам учрайди. Жониворни, айниқса, йўловчи болакай эркалатгиси, у ёқ-бу ёғини силагиси келади. Бир қарашда бунинг ҳеч қандай ёмон томони йўқдек.

Аммо ўша қайвон бехосдан йўловчига жароҳат етказса-чи? Ахир, бутун дунёда ҳали-ҳануз давоси топилмаган қутуриш касаллиги айнан уй ҳайвонлари орқали инсонларга юқаётганини инобатга олсак, бунга ­эътиборсиз бўлиш хунук оқибатларга олиб келмайдими?

— Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 8 июлдаги «Қаровсиз қолган ҳайвонларни тутиш ва сақлаш билан боғлиқ хизматлар фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорида, уй шароитида ҳайвонларни боқиш тартиблари белгиланган, — дейди Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг Радиацион кимёвий ва биологик (бактереологик) муҳофаза бошқармаси бўлим бошлиғи Абдусами ­АҲМЕДОВ. — Унга кўра, кўчага ит олиб чиққан пайтда у, албатта, боғланган ҳолатда ва тумшуқбоғда бўлиши шарт. Жамоат транспортига ит ва мушукларни олиб чиқиш қонунан тақиқланган. Агар ҳайдовчи ёки чиптачи бундай ҳолга дуч келса, жонивор ва унинг эгасини ҳам уловга чиқармаслиги лозим. Чунки бу бошқа йўловчилар ҳаётига хавф солади. Афсуски, бундай ҳолатларга бугун кўпчилик эътибор бермаяпти.

— Ушбу қоидаларга амал қилмаётган шахсларга нисбатан қандай чоралар кўриляпти?

— Олиб борилган профилактика ишлари натижасида жорий йил февраль ойида 250 га яқин фуқарога нисбатан маъмурий баённомалар тузилиб, 7 миллион сўмдан ортиқ жарима ундирилди, 2 мингдан ортиқ ит эгаси оғзаки огоҳлантирилди. Бундан ташқари, 67 мингдан зиёд ит қутуриш касаллигига қарши эмланди.

— Эмлаш пуллими?

— Йўқ. Мазкур жараён йилда бир марта, февраль-март ойида жойлардаги ветеринария ходимлари томонидан бепул амалга оширилади.

— Жониворнинг қутуришга чалинганини қандай аниқласа бўлади?

— Бу касалликка чалинган ҳайвоннинг биринчи навбатда, феъли ўзгаради: агар мулойим бўлса, жаҳлдорга айланади. Жаҳлдор бўлса, мулойимлашиб қолиш ҳоллари кузатилади. Иштаҳаси бузилиб, темир ёки чарм маҳсулотларини ғажийди. Ёруғликдан қўрқиб, ўзини қоронғиликда эркин ҳис қилади. Оғзидан тинимсиз сўлак ажралади. Шундай ҳолларда уни зудлик билан ветеринар шифокорга кўрсатиш зарур.

— Ҳайвондан жароҳатланганда нима қилиш керак?

— Дастлаб, тишланган жойни хўжалик совуни билан оқар сувда яхшилаб ювиш керак. Сўнг дарҳол тез ёрдамга мурожаат қилиш лозим. Тишлаган ҳайвонни ветеринария кўригидан ўтказиб, қутурган ёки қутурмаганини аниқлаш шарт.

— Уй ҳайвонларини парваришлашда нималарга аҳамият бериш лозим?

— Биринчидан, жониворни боғланган ҳолда боқиш керак. Хонаки ит ва мушукларни парваришлашда ветеринария қоидаларига амал қилган ҳолда, ҳар йили қутуриш касаллигига қарши ўз вақтида эмлатиш лозим. Уни қаровсиз қолдириш мумкин эмас.

Ғулом МИРАҲМЕДОВ,

«Оила даврасида» мухбири