У давр устида эди. Ҳамма унга қуллуқ қилар, қаерга бормасин, унинг шарафига мақтовлар ёғиларди. Бу саъй-ҳаракатлар уни тобора юксакларга кўтарди.

Ёшлигида қишлоғини яхши кўрарди, бир  умр  шу ерда қоламан, дерди ўзича. Энди бўлса, мартабаларга эришди, казо-казо танишлари бор. Қишлоқдаги ҳаётини тасаввур ҳам қила олмайди.

Шу зайл ҳаволаниб юрган дамларининг бирида овулидан совуқ хабар келди: отаси қазо қилибди. Кўнгли тўлиб, эзилиб-эзилиб йиғлади. Йил бўйи отасининг ҳолидан хабар олмаганини эслади. Ёшлигида отаси: «сени албатта ўқитаман», дея, сурув-сурув қўйларни уззу-кун боқарди. Уни ўқитди ҳам. Кейин нима бўлди? Отаси бор-йўғи «шаҳарга кетма» деди, шу холос. Бир оғиз гап отаси билан гаплашмай қўйишига баҳона бўлди. «Менинг кўкаришимни хоҳламайсиз», дея ўшанда отасига ўшқирганди.

Эҳ… Дили тилимланди  унинг. Ичидан  зил кетди.

Онаси ўлганида ҳам худди шу зайл йиғлаганди.

* * *

Тугмача

— Ойи...

Бола «шиғ-шиғ» машина тикаётган ойисининг енгидан тортди.

— Бор, телевизор кўриб тур! — деди она.

— Бувижон!... — ялинчоқ овозда деди бола офтобрўяда бўз ёймани ёзиб, узун чивиқлар билан пахта савалаётган бувисининг ёнига бориб.

— Ширинлик егинг келяптими? Ма, ол-да, халақит берма, — деди буви ва чўнтагидан зарқоғозга ўралган конфет чиқариб берди. Бола конфетни оғзига солиб, яна телевизор қаршисига чўкди.

Орадан яна анча вақт ўтди. Бола телевизор кўриб зерикди чоғи, ўйинчоқларини ўйнай бошлади. «Пақ-пақ» дея ўйинчоқ тўппончасини онасига қаратган эди, онаси:

— Бор-э, юрагимни ёрдинг-ку, тузукроқ ўйин йўқми? — деди-да, яна тикув машинаси устига энгашди.

Бола ўйинчоғини ташлаб, онасининг ёнида турган қутидан ялтироқ тугмачани олди-да, оғзига солиб, айлантира кетди. Шу пайт болакай бир қалқиб тушди. «Хиқ» деган овоз чиқди-ю, нафаси қайтиб, юзлари, лаблари кўкара бошлади. Қайнона-келин баравар унга отилди. Иш ишда қолди.....

Сарвиноз МАМАНОВА,

Жиззах вилояти