Ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлашда ёши улуғларнинг олтинга тенг ўгитлари.

Холам қуда бўлганини эшитиб, табриклагани бордим. Уй тўла меҳмон.  Ҳамма қариндошлар тўй тадоригини кўраётган хонадондан бирор юмуш борми, дея сўрагани йиғилишибди. Ичкари хонада кулишиб, ҳазил-ҳузул қилиб суҳбатлашаётган аёллар даврасига қўшилдим. Ёши улуғ онахонлар ўзидан кичикларга турмуш тажрибаларини сўзлаб берар, қолганлар мароқ билан уларни тингларди.

— Қани энди, яна ёшлигим қайтиб келса, — дея сўз бошлади ёши элликлардан ошган қўшни аёл. — Ҳаётимни бутунлай бошқача яшаган бўлардим. Қилган хатоларимни вақт ўтиши билан тушуна бошлаяпман. Биринчи навбатда, қайнота-қайнонамнинг ҳурматини жойига қўйиб, кўпроқ дуосини олардим. Биз тўнғич фарзанд бўлганимиз учун алоҳида уйга чиқиб кетганмиз. Аслида ақлли одам ота-она билан қолиши керак экан. Уларнинг файзу баракаси бошқача бўларкан. Фарзандларнинг кексалар ўгитларини тинглаб улғайишида ҳам катта маъно бор. Аҳамият берган бўлсангиз, буви ва бувасининг дуосини олган қизларнинг совчиси жуда кўп бўлади.

Яна нимасини айтай, болам-чақам деб ишлаймиз, топганимизни ўзимиздан орттиролмаймиз. Савобнинг энг каттаси ота-оналаримизнинг кўнглини кўтариш, дуоларини олишда экан. Кеч бўлса-да, бу ишни бошладим. Афсуски, энди ота-онам йўқ, аммо ҳар байрамда қайнота-қайнонамга бир совға кўтариб борадиган бўлдим. Улар ҳам хурсанд, мен ҳам.  

  Аввалига ҳамма гапни ҳазилга йўйиб, кулишаётган аёллар жимиб, бироз жиддий қиёфага киришди. Назаримда, ҳамма ўзининг қилган ишлари, хатолари ҳақида ўйга толишди. Бир муддат давом этган сукунатга даврадаги энг ёши улуғ Шаҳодат бувининг сўзлари чек қўйди.

— Қани, узатиладиган қизимизни чақиринглар-чи. Бир суҳбатимизни олсин. Авваллари бизга онамиз ийманиб айтолмаган гапларни шундай қўшни ва ёши улуғ аёллар ётиғи билан тушунтиришарди. Айниқса, турмушга узатишдан аввал борадиган хонадонида ўзини қандай тутиш, янги оила аъзолари билан муомала маданияти борасида қизларимизнинг ўрганиши керак бўлган жиҳатлар жуда кўп.

Шу пайт ийманибгина эшик очиб, хонага кириб келган Дилором хонтахта ёнига келиб ўтирди. Шаҳодат буви унга қарата сўзлай бошлади.

— Қизим, турмушга чиқиш аёлнинг қисматига ёзилган битик. Бу жуда масъулиятли ва оғир вазифа. Сен, аввало, ўзга хонадонга ота-онангни юзи бўлиб борасан. Шунча йил берган тарбиясини кўрсатиб бера олишинг керак. Бунинг учун эса жуда зийраклик талаб этилади.

Агар шу каби жиҳатларга эътиборлироқ бўлсанг, қоқилмайсан. Ҳаёт сендан ўзининг ширин туҳфаларини аямайди. Биз ҳам ёшлигимизда қулоғимизга қуйилган бу ўгитларга амал қилиб сира янглишмадик.

Бу бўлиб ўтган суҳбатдан даврада ўтирган ёш келинлар ҳам ўзига керакли хулоса чиқаришди.

Энг аввал, тозаликка эътиборли бўл. Ҳовли, уй-жой, айниқса, ҳожатхонани ҳар куни супуриб сидир. Ҳеч ким қўл артишга сочиқ қидириб қолмасин. Овқат сузилган коса, чой қуйилган пиёлаларнинг чети учмаганми, дарз кетмаганми — ҳушёр бўл. Эшигингни қоқиб келган меҳмонни очиқ чеҳра ва табассум билан қарши ол. Кўчага бирор иш билан чиқишдан аввал, албатта, катталарнинг розилигини сўрашни унутма. Кимдир бехос қаттиқ гапириб юборганда ҳам сукут сақла, бу бир зумда ўтиб кетади. Турмуш ўртоғингни эрталаб тоза ва дазмолланган кийимда, нонуштасини бериб кузат. Ишдан қайтганда эса қаршисига яхши кайфиятда пешвоз чиқишни одат қил.

Шаҳноза РАҲИМХЎЖАЕВА