Табиат      Бош саҳифа

Каналлар нима учун гидропостлар ва сувни ҳисобга олиш ускуналари билан жиҳозланади?

Сув етишмаслиги ёки ортиқча намгарчиликнинг олдини олиш учун фермерлар далага етказиб бериладиган сув миқдорини назорат қилишлари муҳимдир.

Каналлар  нима учун  гидропостлар  ва сувни ҳисобга олиш ускуналари билан жиҳозланади?

Чегаралар ҳамма учун ҳар хил, улар дала майдонига ва етиштирилган экинларнинг турига қараб ҳисоблаб чиқилади. Дарҳақиқат, баъзи экинлар кўпроқ сув талаб қилади, бошқалари камроқ. Масалан, 1 гектар майдон пахта мавсумда тахминан 5500 м³ сув «ичади». Буғдой экилган худди шунча майдонга эса камроқ сув керак – 3600 м³. Сув кам бўлган даврда чегаралар камайиши мумкин.

Ушбу маълумотларнинг барчаси асосида сув таъминотини маҳаллий Сув истеъмолчилари уюшмасининг вакили бўлган мироб-гидротехника муҳандислари назорат қилишади.

Суғориш сувини ҳисобга олиш ускуналари Ўзбекистонда каналларнинг рельефи, қияликлари ва бошқа хусусиятларга қараб, шунингдек бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда, бир неча турдаги оқим тезлигини аниқлайдиган сув ўлчаш мосламалари қўлланилади.

Уларни, шунингдек, сув чиқарадиган қурилма деб ҳам аташади , чунки улар оқимни тўсиб турадиган қурилма ёки иншоот бўлиб, сувни узатиб беради. Учбурчак шаклидаги «Томон сув чиқарувчиси», трапециясимон «Чиполетти сув чиқарувчиси», «САНИИРИ сув ўлчагич», «Симметрик профилнинг қатъий ўзани» ва бошқалар мавжуд.

Улар каналларнинг муайян жойларида ўрнатилади ва меъморий ҳужжатлар ва қоидаларга мувофиқ фойдаланишга рухсат берилади. Сув чиқарувчи қурилмалар ёрдамида сув сарфини ўлчаш муайян формулалар бўйича амалга оширилади.

Тажриба тариқасида Андижон, Наманган, Фарғона, Сирдарё, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида Европа Иттифоқининг «Ўзбекистоннинг қишлоқ жойларида сув ресурсларини барқарор бошқариш» дастурининг 1-компоненти доирасида ГИЗ томонидан 720та ГИДРОПОСТ ўрнатилди. Илк ҳудудларда СИУ вакиллари бўлган сувчи мутахассислар учун сувни ҳисобга олиш бўйича ўқув тренинглари ўтказилди. Шунинг­дек, сувни тежайдиган технологиялар бўйича тажрибани ёйиш мақсадида илк 60 гектардан зиёд майдонда томчилатиб суғориш ва пуркагич каби технологиялардан фойдаланган ҳолда мевали боғлар барпо этилди.

 

«Сув йўли» китобидан




Ўхшаш мақолалар

 Табиатни асраш йўлида жиддий қарор:  камёб ҳайвонларни    овлаш тақиқланади

Табиатни асраш йўлида жиддий қарор: камёб ҳайвонларни овлаш тақиқланади

🕔13:30, 20.07.2026 ✔42

Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.

Батафсил
Ўзбекистон Экологик партияси:  Пойтахт «яшил бекатлар»га  муҳтож

Ўзбекистон Экологик партияси: Пойтахт «яшил бекатлар»га муҳтож

🕔13:23, 20.07.2026 ✔40

Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлак­ларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.

Батафсил
Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг  шарти битта

Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг шарти битта

🕔13:19, 20.07.2026 ✔36

Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  •  Табиатни асраш йўлида жиддий қарор:  камёб ҳайвонларни    овлаш тақиқланади

    Табиатни асраш йўлида жиддий қарор: камёб ҳайвонларни овлаш тақиқланади

    Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.

    ✔ 42    🕔 13:30, 20.07.2026
  • Ўзбекистон Экологик партияси:  Пойтахт «яшил бекатлар»га  муҳтож

    Ўзбекистон Экологик партияси: Пойтахт «яшил бекатлар»га муҳтож

    Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлак­ларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.

    ✔ 40    🕔 13:23, 20.07.2026
  • Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг  шарти битта

    Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг шарти битта

    Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.

    ✔ 36    🕔 13:19, 20.07.2026
  • Энди дарахтлар рухсатнома билан кўчирилади

    Энди дарахтлар рухсатнома билан кўчирилади

    Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.

    ✔ 71    🕔 15:51, 09.07.2026
  • Каврак ифорига  омухта болалик

    Каврак ифорига омухта болалик

    Кўзларимни юмиб, хаёлан ортга – болалик йилларимга қайтаман. Сурхон воҳасининг қиру адирлари, тошдан тошга сакраб юрган қирғовуллар, шилдираб оқаётган зилол булоқлар. Ва улар орасида менга ҳамиша болалигимни эслатиб турадиган бир ҳид бор: кавракнинг ўзига хос ўткир ифори. Бу ҳид ҳозир ҳам хаёлларимда жонланганда, тоғ гулларининг иси билан аралашиб димоғимга урилади.

    ✔ 70    🕔 15:40, 09.07.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар