Қадимдан боболаримиздан қолган, авлодлар довони оша ҳанузгача қўлланиладиган “Бешикдан то қабргача илм изла” деган нақл бор. Аммо ҳамма ҳам бунга амал қилармикан? Аслида бу нақл илм олишнинг, ҳунар ўрганишнинг эрта-кечи йўқлигидан, йил сайин эмас кун сайин янгиланиб борайтгани билимларни замон зайлига монанд ўрганиб бормаса орқада қолиб кетиш мумкинлигидан далолат.

Дарҳақиқат, техникани билиб туғилгандек телефон ва компьютерга ошуфта болалар катталардан кўра ўша гаджетларни яхшироқ тушунишади. Мактабда таҳсил олаётган ёшлар ўрганаётган фанларнинг дарслиги ҳам, номи ҳам давр талабига мослашиб бормоқда. Уларга таълим берувчи устозлар эса ўқишга, ўрганишга ва кўпроғини билишга мажбур. Аслида ҳар бир инсон умри давомида изланишдан, ўрганишдан тўхтамаслиги лозим, боиси болалар, набиралар келиб катталардан “Бу нима дегани? Буни қандай тушуниш керак?” дея сўрашганида, уларга қандай жавоб бераман дея ўйлаш лозим. Билган жавобни беради, билмаган эса бор бошимни қотирма қабилида урушиб, койиб, боланинг шаштини сўндирадими?

Биз тилга олган нақлни билмасада дунёда ана шундай таълим олишнинг эрта-кечи йўқ дея интиладиган инсонлар жуда кўп аслида. Улардан бири америкалик 101 ёшли отахон Меррилл Купердир. Маълумотларга кўра, Америка фуқароси бўлган Меррилл Купер 1938 йилда мактабда таҳсилни якунламай ташлаб кетишга мажбур бўлган. Бунга оиладаги молиявий ҳолат сабаб бўлгани ва онаси билан Филаделфияга кўчиб ўтгани, аммо у ерда мактаб таҳсилни давом эттира олмагани ҳақилда ҳикоя қилар экан, у орадан 80 йил ўтиб мактабни тамомлашга аҳд қилади.

Меррилл Купер 2018 йилда таълим муассасасига саёҳат қилади ва мактабни тугата олмаганидан афсусда эканини билдиради. Бу сўзлардан сўнг Мерриллнинг қариндошлари мактаб раҳбарияти билан боғланиб, у ўқишни тугатиши мумкинми, деб сўрашган. Мактаб раҳбарияти эса Мерриллнинг бу илтимосини ерда қолдирмаган ва таҳсилни давом эттириш ва тамомлаш имконини беришган. Шундай қилиб 101 ёшли қаҳрамонимиз  2022 йилда мактабни тугатганлик ҳақидаги аттестатни олди. Бундан ташқари, Меррилл Купер учун махсус битирув маросими ҳам ташкил этилди ва унга оиласи, яқинлари таклиф қилинди. «Биз бу орзуни рўёбга чиқариш шарафига муяссармиз», дейилади мактаб баёнотида.