Жонли табиат мияга қандай таъсир кўрсатади?
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
БатафсилБританиянинг The Guardian нашри, Стокголм атроф-муҳит институти, Oxfam хайрия ташкилотлари халқаро ассоциацияси ва алоҳида экспертлар глобал иқлим тенгсизлиги бўйича тадқиқотни эълон қилди.
«Ўта бойлар сайёрани талон-тарож қилишмоқда ва уни вайрон қилиш даражасига қадар ифлослантирмоқда. Энг катта бадални эса энг кам таъминланганлар тўламоқда», дейди «Oxfam»нинг иқлим сиёсати бўйича катта маслаҳатчиси Чиара Лигуори. Унинг таъкидлашича, иқлим ва тенгсизлик инқирозлари бир-бирини тўлдиради.
Ҳисоботнинг асосий хулосалари:
Дунё аҳолисининг энг бадавлат 1 фоизи ёки 77 миллион кишига (миллиардерлар, миллионерлар ва йилига 140 000 АҚШ долларидан кўпроқ пул ишлатадиганлар) 2019 йилда умумий чиқарилган карбонат ангидрид (CО2) чиқиндиларининг 16 фоизидан ортиғи тўғри келган. Аҳолининг энг камбағал 66 фоизи бу кўрсаткичдан кўра камроқ эмиссия ажратган.
2019 йилда энг бой одамларнинг умумий қолдирган углерод изи 5,9 миллиард тонна карбонат ангидридни ташкил этди.
Углеродли ўлим формуласига кўра, дунё бўйлаб ҳар бир миллион тонна углерод гази 226 киши ўлимига олиб келади. Аҳолининг бор-йўғи 1 фоизидан чиқадиган газ чиқиндилари ҳаддан ташқари иссиқлик ва бошқа иқлим таъсири сабаб кейинги ўн йилликларда 1,3 миллион одамни ўлдириш учун етарли бўлади.
Суперяхталар ва хусусий самолётлар қолдирган 0,1 фоиз углерод изи миқдори сайёрадаги ҳароратни Париж келишувида белгиланган саноатгача бўлган давр даражасига тушириш учун камайтирилиши керак бўлган кўрсаткичдан 77 бараварга юқори.
2019 йилда юқори даромадли мамлакатлар карбонат ангидрид эмиссиясининг 40 фоизини, паст даромадли мамлакатлар «ҳисса»си эса атиги 0,4 фоизини ташкил қилган.
Сайёрадаги деярли ҳар олти кишидан бири истиқомат қилувчи Африка атмосферага чиқиндиларнинг атиги 4 фоизини чиқаради.
Агар энг бой 1 фоиз аҳолининг даромадига 60 фоизлик солиқ солинса, Oxfam маълумотларига кўра, йилига 6,4 триллион доллар фойда келтиради ва карбонат ангидрид эмиссиясини 695 миллион тоннага камайтиради.
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
БатафсилЭндиликда иқлим ўзгаришларига қарши курашиш, атмосфера ҳавоси ва сув ресурслари ифлосланишини камайтириш ҳамда чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштиришда Япония илғор технологиялари қўлланилади.
БатафсилҲаво ҳароратининг тобора кўтарилиши инсоният демографиясига кутилмаган таъсир кўрсатмоқда. Янги тадқиқотга кўра, ҳаво ҳарорати цельсий бўйича 20 даражадан ошганда, қиз болаларга нисбатан ўғил болалар туғилиши камайиши кузатилмоқда.
Батафсил