Шанба
06-Июн 2026
Янги Зеландия олимларига кўра, Антарктида устидаги озон туйнуги озонни емирувчи моддаларга тақиқ қўйилганига қарамай ўсишда давом этмоқда. Сўнгги тўрт йил ичида у ҳайратланарли даражада улканлашган.
Озон қатлами Ер атмосферасининг бир қисмидир ва қуёшдан зарарли ултрабинафша нурларини ютиб, қалқон вазифасини бажаради. Бироқ, одамлар томонидан яратилган кимёвий моддалар ва бошқа зарарли элементлар озон қатлами юпқалашишига ва тешиклар ҳосил бўлишига олиб келди.
Озон туйнуги борлиги ҳақида биринчи марта олимлар 1980 йилларда билишган эди. Бу ҳодиса хавфли деб топилди, чунки озон қатлами сайёра юзасини ултрабинафша нурланишдан ҳимоя қилади. 1987 йилда Монреал протоколи, яъни озон қатламини йўқ қиладиган хлорофторокарбонлар ишлаб чиқаришни тўхтатиш бўйича халқаро шартнома қабул қилинди.
БМТ экспертлари 2040 йилга бориб туйнук бутунлай ёпилиши мумкинлиги ҳақида башорат қилишган эди. Аммо янги тадқиқот маълумотлари бу саволни шубҳа остига қўяди.
Янги Зеландия олимлари 2004-2022 йиллардаги тешикдаги ўзгаришларни таҳлил қилишди. Сўнгги тўққиз йилнинг олтитасида у жуда катта ўлчамларга етди. Натижалар, туйнук марказида 19 йил олдингига қараганда анча кам озон борлигини кўрсатди.
Тадқиқот 2022 йилгача бўлган маълумотларни қамраб олган. Аммо 2023 йилги озон туйнуги аллақачон уч йил олдинги ҳажмдан ошиб кетган – сентябрь ҳолатига кўра, унинг майдони 26 миллион км.дан ошди – бу Антарктидадан деярли икки баравар катта. Озон тешигининг кенгайиши сабаби номаълумлигича қолмоқда, деб хабар бермоқда Nature Communications.
Глобал экологик фонд (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги директори Эркин Муҳиддинов ҳамда Япониянинг Саноат, маънавий ва маданий тараққиёт ташкилоти (OISCA) ижрочи вице-президенти Нагаиси Ясуаки ўртасида учрашув бўлиб ўтди.
Батафсил
БМТ томонидан 1972 йилда эълон қилинган 5 июнь – Бутунжаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни шунчаки календардаги навбатдаги сана эмас. Бу инсоният ўзи яратган экологик муаммолар қаршисида ҳисоб берадиган палла.
Батафсил
Астана шаҳридаги Минтақавий экологик саммит доирасида Марказий Осиёда тоза ҳаво сиёсатини таъминлаш масалаларига бағишланган Иккинчи юқори даражадаги минтақавий мулоқот ҳаво ифлосланишига қарши курашишда минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш йўлида муҳим босқич бўлди.
Батафсил
Глобал экологик фонд (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги директори Эркин Муҳиддинов ҳамда Япониянинг Саноат, маънавий ва маданий тараққиёт ташкилоти (OISCA) ижрочи вице-президенти Нагаиси Ясуаки ўртасида учрашув бўлиб ўтди.
БМТ томонидан 1972 йилда эълон қилинган 5 июнь – Бутунжаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни шунчаки календардаги навбатдаги сана эмас. Бу инсоният ўзи яратган экологик муаммолар қаршисида ҳисоб берадиган палла.
Астана шаҳридаги Минтақавий экологик саммит доирасида Марказий Осиёда тоза ҳаво сиёсатини таъминлаш масалаларига бағишланган Иккинчи юқори даражадаги минтақавий мулоқот ҳаво ифлосланишига қарши курашишда минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш йўлида муҳим босқич бўлди.
Сеул боғларида чиқиндиларни аҳоли олдига бориб йиғиб кетишга мўлжалланган роботлар ишга туширилди.
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
