Шанба
06-Июн 2026
Айни қиш чилласида юртимиздаги тарихий шаҳарларга боришимга тўғри келди. Қор-ёмғирли кунларда қадимий тор ва илонизи кўчаларни кезарканман, бир ҳолатдан таъбим хира тортди.
Аксарият тарихий обидалар атрофидаги тор кўчаларда ёмғир ва қор суви туфайли юриб бўлмай қолар экан. Чунки уларнинг бирортасида ҳам сув оқиб кетадиган ариқча ёки дренажлар йўқ. Ҳаммаёқ кўлмак бўлгани боис одам ташиётган бирорта қайиқ йўқмикан, деган хаёлга борасан, киши.
Яқинда қор бўралаб ёққач, Хивага иш юзасидан бордим. Бу ерда ҳам ўша аҳвол. Ичан қалъанинг эгри-бугри кўчаларида одамлар қорни кураб, у ер-бу ерга уюб қўйишяпти. Айтишларича, бу уюлган қорларни чиқинди машинаси олиб чиқиб кетаркан. Дуруст. Аммо қор эмас, ёмғир ёғса-чи, унда нима бўлади? Ахир, ёмғирни машинада ташиб бўлмайди-ку!
Дарҳақиқат, тарихий обидаларни кўз қорачиғидай асраб-авайлаш ҳар биримизнинг бурчимиз саналади. Уларни мустаҳкам сақлашга бефарқлик эса кечирилмас ҳолатдир. Ана шу бефарқлик ва лоқайдлик натижасида кўпгина тарихий иншоотлар пойдевори захлаб, емирилиб бораётгани кўриниб турибди. Бу борада қайғурадиган, ўринли таклиф ва кўрсатмаларни очиқлайдиган мутахассислар тобора анқонинг уруғидай бўлиб боряпти. Бир кунмас бир кун муҳташам тарихий иморат гурсиллаб қулаб тушгач, олдинроқ чорасини кўришимиз кераклигини айтиб, елкамизни қисиб тураверамиз.
Салбий оқибатларнинг олдини олишдан ҳам аввал зарур чора-тадбирларни кўришимиз лозим. Шу жумладан, тарихий обидалар жойлашган манзилларда қор-ёмғир сувлари оқиб чиқиб кетиш учун махсус тизимларни кечиктирмасдан ишга тушириш керак, деб ўйлайман.
Бир пайтлар Хивада чиройли ҳовузлар бўлган. Кимнингдир кўрсатмаси билан бу ҳовузлар йўқ қилиб, кўмиб юборилган. Ўз даврида ана ўша ҳовузлар қор-ёмғир сувлари тўпланадиган кичик бир сув омбори вазифасини ҳам ўтаб турган. Ўша ҳовузлар қайта тикланса, нур устига нур бўлар эди.
Дарвоқе, кўпгина тарихий масканлар атрофидаги ўтмишни эслатиб турадиган ғиштлар олиб ташланиб, уларнинг ўрнига замонавий брусчаткалар тўшалмоқда. Бу эса ўта ачинарли ҳолатлардан биридир. Кўп асрлик обиданинг атрофидаги ҳар бир деталь ҳам ўша давр муҳитини акс эттириб туриши керак эмасми?!
Асадбек ЮСУФБОЕВ,
ЎзЖОКУ талабаси
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Батафсил
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Батафсил
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Мушукнинг ёнингизда ётиб, майин ва бир маромда «хурр-хурр» овоз чиқариши кўпчиликка ёқимли туюлади. Бу ҳолат кўпинча унинг xурсанд ва хотиржам эканидан дарак беради, деб ўйлаймиз. Аммо аслида мушукларнинг хуриллаши оддийгина ҳиссиёт ифодаси эмас, балки мураккаб табиий жараён ҳисобланади.
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
