Пайшанба
23-Июл 2026
Кўпгина туркий халқларда ёввойи, жуда чиройли ўрдакни сўна дейишади. Сўна оқ-қора, яшил ва қизил патлар билан жилоланган ёввойи ўрдак саналади. У қуйи Амударё минтақасида сув ҳавзалари, кўл қамишзорлари ва тўқайларда кўп учрар эди бир вақтлар.
Ҳатто ўтган асрнинг 80-йилларида броконьер овчилар томонидан отилган сўна ўрдаклар бозорларда қўлма-қўл бўлиб сотилган. Уларни одамлар талаш қилиб олишган. Кексалар бу парранда гўштининг ширинлигидан ташқари шифобахшлиги ҳақида ҳам кўп гапиришарди.
Айтишларича, ўтмишда бу қушнинг пати бахтиёрлик рамзи ҳисобланган. Уни ҳукмдорлар тожи ёки бош кийимидаги жиғага тақиб юриш урф бўлган. Маликалар, аслзода хонимлар манатли тахясига туғдор сифатида сўна ўрдакнинг чиройли пати тақилган. Буни машҳур кинооператор Худойберган Девонов олган фото ва кинотасвирлар, шунингдек, «Тоҳир ва Зуҳра» фильми ҳам тасдиқлайди.
Дарвоқе, сўна ўрдакнинг гажакдор патини бир даста қилиб уйдаги гиламлар ўртасига илиб қўйиш одати яқин йилларгача урф бўлган. Хоҳ ўғил бола бўлсин, хоҳ қиз бола, уларнинг дўпписининг бошига сўна ўрдак укпари осиб қўйилганига ҳам кўпчилик гувоҳ десак, янглишмаймиз.
Афсуски, сўна ўрдаклар қуйи Амударё минтақасида деярли йўқ бўлиб кетган ноёб қуш турларига киради. Уларни кейинги 20-30 йил ичида бирор жойда учратдим деган одамга дуч келиш қийин. Бироқ Қорақалпоғистон Республикасида кейинги йилларда ташкил қилинган миллий табиат боғлари ва қўриқхоналарда олмабош ўрдакларнинг фотоқопқонга тушгани қайд этилади. Олмабош ўрдаклар ҳам ўзининг чиройи ва хушбичимлиги билан сўна ўрдакларга ўхшаб кетади.
Инсоният тажовузидан овлоқ бир макон ўлароқ хизмат қилаётган ушбу миллий табиат боғлари ҳамда қўриқхоналарда балки сўна ўрдаклар ҳам макон топган бўлса, ажаб эмас.
Эрпўлат БАХТ
Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.
Батафсил
Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлакларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.
Батафсил
Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.
Батафсил
Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.
Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлакларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.
Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.
Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.
Кўзларимни юмиб, хаёлан ортга – болалик йилларимга қайтаман. Сурхон воҳасининг қиру адирлари, тошдан тошга сакраб юрган қирғовуллар, шилдираб оқаётган зилол булоқлар. Ва улар орасида менга ҳамиша болалигимни эслатиб турадиган бир ҳид бор: кавракнинг ўзига хос ўткир ифори. Бу ҳид ҳозир ҳам хаёлларимда жонланганда, тоғ гулларининг иси билан аралашиб димоғимга урилади.
