Етти кун      Бош саҳифа

Соз тупроқ йўқми, муаммо эмас ўсимликни ҳавога экиш мумкин

Унумдор тупроқ тақчиллиги муаммоси ҳамда экин майдонларининг қисқариши бугунги кунга келиб экинлар учун қулай муҳит камайишига сабаб бўлмоқда.

Соз тупроқ йўқми,  муаммо  эмас  ўсимликни ҳавога экиш мумкин

Бундай вазиятда ўсимликларни тупроқдан бошқа жойга, масалан, ҳавога экиш тажрибасидан фойдаланиш мумкинми?  Мутахассислар бунинг имкони бор, дейишмоқда.

Ўсимликларни тупроқ ёки ҳар қандай ўтқазиш воситасисиз етиштириш имконини берувчи инновацион тизим аэропоника деб юритилади. Унда ўсимлик илдизлари ҳавода осилиб туради ва туман кўринишидаги сув-ўғит аралашмаси орқали озиқланади. Бу усул сўнгги йилларда боғбонлар ва фермерлар орасида оммалашиб бормоқда.

Аэропоника тизими илмий жиҳатдан биринчи марта ХХ аср ўрталарида ишлаб чиқилган. 1940 йилда америкалик доктор У.Герике ва NASA олимлари томонидан такомиллаштирилган. Асосий мақсад космик экспедицияларда тупроқсиз ўсимлик етиштириш имкониятларини ўрганиш бўлган. Кейинчалик бу технология ердаги тиғиз шаҳарлар ва ер майдони чекланган жойларда озиқ-овқат етиштириш учун ҳам қўллана бошланди.

Аэропоникада ўсимлик илдизлари махсус туман тизими ичида ҳавода туради. Бу туман таркибида сув ва минерал ўғитлар бўлиб, илдизлар бу озиқани тўғридан-тўғри қабул қилади, шунинг учун ўсимлик тупроқдаги ресурслар учун курашишига ҳожат йўқ. Бу эса унинг барча энергиясини ўсиш ва ҳосил беришга йўналтириш имконини беради.

Аэропоника ўсимликларни анъанавий деҳқончиликка нисбатан тезроқ ўсишига ва кўпроқ ҳосил беришга ёрдам беради. У кам сув талаб қилади, жой тежайди ва экологик жиҳатдан тоза ҳисобланади. Шунингдек, ёпиқ биноларда ҳам самарали ишлайди, бу эса шаҳарда яшовчи ёки ер майдони чекланган одамлар учун айни муддаодир.

Бугунги кунда АҚШ, Нидерландия, Сингапур, Япония ва Бирлашган Араб Амирликлари каби давлатларда кўплаб фермерлар аэропоникага ўтмоқда. Бу мамлакатларда вертикал фермерлик ва ёпиқ тизимларда етиштириш қўллаб-қувватланади, чунки ер ресурслари чекланган ва сувни тежаш масаласи долзарб. Масалан, Сингапурда шаҳар ичидаги кўп қаватли иссиқхона комплекслари орқали бутун маҳаллий бозорнинг катта қисмини аэропоник маҳсулотлар билан таъминлашади.

Аэропоника билан шуғулланишни истаганлар тайёр тизимларни сотиб олишлари ёки маҳаллий дўконлардан материаллар олиб, мустақил равишда қуришлари мумкин. Интернетда бу мавзуда махсус форумлар ва жамоалар мавжуд бўлиб, уларда тажрибали боғбонлардан маслаҳат олиш имкони бор. Шу тариқа аэропоника нафақат замонавий ечим, балки келажакда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашда муҳим технология сифатида қаралмоқда.




Ўхшаш мақолалар

Мурожаатда кўтарилган  муаммоларга ечим излаб…

Мурожаатда кўтарилган муаммоларга ечим излаб…

🕔15:40, 12.11.2026 ✔58

Аҳолини ташвишлантираётган муаммоларни бевосита жойига чиқиб ўрганиш ва уларга оқилона ечим топиш депутатлик фаолиятининг бош мезони ҳисобланади.

Батафсил
Ҳамжиҳатлик меваси

Ҳамжиҳатлик меваси

🕔15:39, 12.11.2026 ✔53

Мамлакатимизда кенг қулоч ёзган «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаш, экологик мувозанатни қайта тиклаш ҳамда аҳоли орасида табиатга нисбатан меҳр ва масъулият туйғусини янада кучайтиришда муҳим аҳамият касб этмоқда.

Батафсил
Қўнғиротда  минг туп кўчат экилди

Қўнғиротда минг туп кўчат экилди

🕔15:39, 12.11.2026 ✔54

Умуммиллий лойиҳа доирасида Қорақалпоғистон Республикасининг Қўнғирот туманида навбатдаги эко-акция ўтказилди.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Мурожаатда кўтарилган  муаммоларга ечим излаб…

    Мурожаатда кўтарилган муаммоларга ечим излаб…

    Аҳолини ташвишлантираётган муаммоларни бевосита жойига чиқиб ўрганиш ва уларга оқилона ечим топиш депутатлик фаолиятининг бош мезони ҳисобланади.

    ✔ 58    🕔 15:40, 12.11.2026
  • Ҳамжиҳатлик меваси

    Ҳамжиҳатлик меваси

    Мамлакатимизда кенг қулоч ёзган «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаш, экологик мувозанатни қайта тиклаш ҳамда аҳоли орасида табиатга нисбатан меҳр ва масъулият туйғусини янада кучайтиришда муҳим аҳамият касб этмоқда.

    ✔ 53    🕔 15:39, 12.11.2026
  • Қўнғиротда  минг туп кўчат экилди

    Қўнғиротда минг туп кўчат экилди

    Умуммиллий лойиҳа доирасида Қорақалпоғистон Республикасининг Қўнғирот туманида навбатдаги эко-акция ўтказилди.

    ✔ 54    🕔 15:39, 12.11.2026
  • Йўлимиз  тозалиги учун!

    Йўлимиз тозалиги учун!

    Ўсиб келаётган ёш авлод ўртасида экологик маданиятни юксалтириш, атроф-муҳитга масъулиятли муносабатда бўлиш кўникмаларини шакллантириш бугунги даврнинг энг долзарб вазифаларидан.

    ✔ 57    🕔 15:37, 12.11.2026
  • Пешкудаги чиқинди полигони  ҳамон  хавфлими?

    Пешкудаги чиқинди полигони ҳамон хавфлими?

    Экопартиянинг Пешку туман кенгаши ҳамда маҳаллий Кенгаш депутатлари фаолияти тўхтатилган чиқинди полигони ҳудудида навбатдаги жамоатчилик ўрганишини ўтказди.

    ✔ 56    🕔 15:36, 12.11.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар