Душанба
25-Май 2026
Шаҳар шароитида яшаётган чумчуқлар тез тайёрланадиган таомлар (фаст-фуд) шохобчалари атрофида озиқланиши оқибатида ортиқча вазн тўпламоқда.
Бу ҳақда Северцов номидаги Экология ва эволюция муаммолари институти илмий котиби, биология фанлари доктори Наталя Феоктистова «РИА Новости» агентлигига маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, чумчуқлар эндиликда тез ҳазм бўладиган углеводларни ўзлаштиришга мослаша бошлаган ва эҳтимол, бошқа кўплаб турлар ҳам шундай қобилиятга эга. Оқибатда улар шаҳар муҳитида семира бошламоқда. Бу ҳолат, худди одамларда бўлгани каби қушларнинг соғлиғига ҳам салбий таъсир кўрсатади.
Вазн ортиши гормонал фоннинг ўзгаришига олиб келади, бу эса насл қолдириш жараёнининг ёмонлашишига сабаб бўлиши мумкин. Ҳайвонот оламида ҳам худди шундай жараён кузатилади: сутэмизувчиларда ҳам, қушларда ҳам бир хил физиологик ўзгаришлар юз беради.
Бундан ташқари, шаҳарлардаги ҳайвонлар ва қушлар кўчалардаги ортиқча ёруғлик сабабли меъёрида ухлай олмаслик муаммосига дуч келмоқда. Шунга қарамай, улар шаҳар муҳитида ёввойи табиатдагига қараганда кўпроқ яшаб қолмоқда, чунки шаҳарларда уларга ҳужум қиладиган йиртқичлар анча камдир.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Батафсил
Мушукнинг ёнингизда ётиб, майин ва бир маромда «хурр-хурр» овоз чиқариши кўпчиликка ёқимли туюлади. Бу ҳолат кўпинча унинг xурсанд ва хотиржам эканидан дарак беради, деб ўйлаймиз. Аммо аслида мушукларнинг хуриллаши оддийгина ҳиссиёт ифодаси эмас, балки мураккаб табиий жараён ҳисобланади.
Батафсил
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
Батафсил
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Мушукнинг ёнингизда ётиб, майин ва бир маромда «хурр-хурр» овоз чиқариши кўпчиликка ёқимли туюлади. Бу ҳолат кўпинча унинг xурсанд ва хотиржам эканидан дарак беради, деб ўйлаймиз. Аммо аслида мушукларнинг хуриллаши оддийгина ҳиссиёт ифодаси эмас, балки мураккаб табиий жараён ҳисобланади.
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
Табиат – инсоният тарихидан ҳам узоқроқ яшовчи, сирли ва буюк кучга эга. Баъзан у бизга шундай мўъжизаларни намоён этадики, уларни англаш ҳам осон эмас. Шундай мўъжизалардан бири мэтузэла (methuselah tree) дарахтидир.
Бутун Ер юзида бўлганидек, экологик вазиятни яхшилаш долзарб муаммо бўлиб қолмоқда. Айниқса, чўлланиш муаммоси юқори даражада бўлиб, у экология, иқтисодиёт ҳамда аҳоли саломатлигига жиддий таъсир кўрсатмоқда.
