Ҳар куни 2 мингта чиқинди машинасига тенг пластик чиқинди дарёлар ва океанларга оқиб тушмоқда. Бу чиқиндилар 500 йилгача парчаланмайди ва орқасида микропластик деб аталувчи, кўзга кўринмас, аммо заҳарли зарраларни қолдиради. Бу зарралар ҳавода, сувда, озиқ-овқатда, ҳатто инсон танасида ҳам аниқланмоқда.

Vivomer бу муаммони ҳал этиш йўлида яратилган янги авлод материали. У пластик эмас, бироқ пластикнинг барча қулай хусусиятларини ўзида мужассам этган биоматериалдир. Vivomer тупроқдаги микроорганизмларни ферментация қилиш орқали яратилади. Бу жараёнда микроорганизмлар органик моддаларни парчалайди ва улардан табиий биополимерлар ҳосил қилади. Ушбу биополимерлар кейинчалик махсус табиий қўшимчалар билан аралаштирилиб, пластиккга ўхшаш, аммо микропластикларсиз материалга айланади.

Vivomer қаттиқ ёки эгилувчан шаклда тайёрланиши мумкин. У иссиққа, босимга ва ташқи таъсирларга бардошли, энг асосийси тўлиқ компостланади. Оддий биопластиклардан фарқли ўлароқ, vivomer таркибида ҳеч қандай микропластик қолмайди. У 52 ҳафта ичида бутунлай тупроққа сингиб кетади, худди банан пўстлоғи каби.

Бу биоматериални ишлаб чиқарган Shellworks компанияси ҳозирда ундан шиша идишлар, флаконлар, томизғичлар ва турли ўрамлар ясамоқда. Vivomer ёрдамида деярли ҳар қандай маҳсулот ишлаб чиқариш мумкин, чунки у мавжуд пластик ишлаб чиқариш тизимларига мос келади.

Аҳамияти шундаки, у пластмассанинг фойдали томонларини сақлаган ҳолда, табиатга зарар етказмайди. Тўлиқ парчаланади, атроф-муҳитни ифлослантирмайди ва ишлаб чиқариш жараёнида қўшимча чиқинди ҳосил қилмайди. Бу технология инсониятга пластиксиз, аммо қулай ҳаёт кечириш имконини беради.

Инсоният асрлар давомида қулайлик ортидан қувиб, табиатга жиддий зарар етказган. Энди эса илм-фан бизга табиат билан уйғун яшаш йўлини кўрсатмоқда. Ҳар қандай инновация, қулайлик табиатга қарши эмас, балки у билан уйғун ҳолатда, зарарсиз бўлиши керак.

Ирода РАҲМОНАЛИЕВА

тайёрлади.