Пойтахтдаги ишларимни якунлаб, ишхонамга қайтиш учун таксига ўтирдим. Машинада нуроний онахон, ёш аёл ва икки бола ўтирарди. Йўлда кетаётиб, дўкондан харид қилган китобни сумкамдан олдим. Анчадан бери қидирган китобимни топганимдан ўзимда йўқ хурсанд эдим.

Китобни варақлай бошладим. Шу пайт ёнимдаги болалар «Биз ҳам кўрайлик», — дея хархаша қилди. Онасининг даккисига ҳам қулоқ тутмай, китобга ёпишавергач, уни болаларга бердим. Улар бир-бири билан китоб талашиб, тўполон чиқарди. Шунда олдинги ўриндиқда ўтирган ёши катта аёл «Қани, қўлингиздаги китобни менга беринг-чи, ўзим ўқиб бераман», — дея вазиятни юмшатди.

Онахон китобни қўлига олиб, бир-бир варақлаб, сўнг ўқий бошлади. Китобнинг сеҳри аллалади, шекилли, болалар бирин-кетин ухлаб қолди. Сўнг машина ичига сукунат чўмди.

Бироздан кейин манзилга етиб келдим. Ташқарида ёмғир шаррос қуярди. Шунинг учун ҳайдовчига мени ичкаригача олиб киришни илтимос қилдим. У мен кўрсатган йўл томон уловини бурди.

— Шу ерда тушаман, раҳмат. Йўлингиз бехатар бўлсин, — дея машинадан тушиб, қадамимни тезлатдим.

Хонамга кирдим. Сумкамни очиб, не кўз билан кўрайки, неча ой сарсон бўлиб зўрға топган китобим йўқ. Ичимдан нимадир «чирт» этди. Бояги онахон китобни мендан олиб, набиралари ухлагач, қайтариб бермаганини эсладим. Афсуски, уни танимайман. Бахтга қарши у ҳам мени танимайди. Начора, китобдан  умидни узиш керак, дея ўзимга-ўзим таскин бердим...

Орадан бир неча ой ўтди. Бир куни ишхонага келаётсам, қоровул ёнига чақирди. Тунов куни нотаниш аёл мени сўраб келганини айтди. Ўша машинада унутиб қолдирган китоб билан бир парча қоғозга ёзилган телефон рақамни узатди. Китобни кўриб, беҳад қувондим. Хонамга чиқиб, дарҳол қоғоздаги рақамга қўнғироқ қилдим. Узоқ чақирувдан сўнг аёл кишининг ширали овози эшитилди. Ўзимни таништириб, китобнинг эгаси эканимни айтдим.

— Яратганга шукр, сизни  ниҳоят топдим, болам, — деди онахон. —Омонатингиз менда қолганди. Қариганимда ушбу омонат бўйнимда кетадими, деб хавотирга тушгандим. Орамиздаги масофа анча олислиги учун китобингизни олдинроқ келтириб беришнинг иложи бўлмади. Ўғлим икки-уч марта қидириб келиб, сиз тушиб қолган ерда кутган. Лекин сизни учратмаган. Исмингизни, ким бўлиб ишлашингизни билмаганим боис қоровулга вазиятни тушунтириб, китобингиз ва телефон рақамимни бериб қайтибди. Фақат рози бўлинг, китобингиз анча қўлма-қўл бўлиб бироз эскирди.

Аёл билан хайрлашар эканман, кўнглимдан яхшиям китобни йўқотиб қўйганим, шунча одам бундан баҳраманд бўлди, деган ўй кечди. Шундай  диёнатли, китобсевар инсонлар борлигидан қувондим. Аслида биргина китоб ҳеч нарсани ҳал қилмаслиги мумкин. Лекин гап унда эмас. Гап омонатга хиёнат қилинмаганида. Бежизга: «Ким омонатни чиройли сақлагай, Ҳақ уни барча балодан асрагай», деб айтилмаган.

Дилфуза МИРОБИДОВА