«Оила даврасида» газетасининг 2017 йил 10 августдаги 32 (274)-сонида чоп этилган «Экрандаги латта эркак — отами?» сарлавҳали мақолада халқимиз шаънига дахлдор ўта долзарб мавзу кўтарилганидан хурсанд бўлдим. Ҳақиқатан ҳам, бу масала ҳақида жиддий ўйлашнинг вақти келди.  

Халқимизда ота оиланинг мустаҳкам қўрғони, таянч тоғи ҳисобланган. Хонадоннинг шаъни, обрўси отанинг оиладаги ва қўни-қўшнилар орасидаги ўрни билан белгиланган. Тарихимизга бир назар ташлайлик. Ота-боболаримиз нафақат фарзанд тарбиясини, балки аёл тарбиясини ҳам эркаклар зиммасига юклаган. Буюк мутафаккир Алишер Навоий «Ўзингга муносиб, ёққан аёл топдингми, энди унга одоб-ахлоқ, хушфеълликни ўргатгин», деб эркаклар зиммасида шундай масъулият борлигини таъкидлаган. Бунда турмуш қурадиган ҳар бир йигит чуқур мулоҳазали, маънавий ва руҳий салоҳиятга эга бўлиши кўзда тутилган.

Эсимда, дадам кўчадан кириб келиши билан ойим ҳар қандай ишни ташлаб, кўрпача тўшар ва чой қуйиб узатарди. Дадамнинг олдида бирортамиз ортиқча гап-сўз гапиролмасдик. Ҳозир ҳам етмиш олти ёшли дадам фарзандлар эҳтиромида. У кишининг бирон ножўя гапини эшитмаганимиз ёки ноўрин хатти-ҳаракатини кўрмаганимиз учунми, ҳали-ҳануз ўта мулоҳазали бу инсондан ҳайиқиб турамиз.

Бугунги кун ўғлонларининг оилани бошқаришдек масъулиятли вазифани елкасига олишга қурби етадими? Уларни мустақил ҳаётга қандай тайёрлаяпмиз? Йигитлар китоб билан нечоғли ошно тутинган? Улар донолиги ва зукколиги, истеъдоди ва намунали фаолияти билан жамиятимиз ривожига ҳисса қўшишга тайёрми? Ҳар қандай вазиятда оқилона қарор қабул қилишга қодирми?

Афсуски, бу каби саволларга ҳар доим ҳам қониқарли жавоб ололмаймиз. Қизларни турмушга тайёрлаш бўйича оила, мактаб ва жамоат ташкилотларида озми-кўпми иш олиб боряпмиз. Бироқ келажакда мамлакат посбони, эл-юрт суянчи, ­оиланинг мустаҳкам қўрғони бўладиган йигитларни катта ҳаётга тайёрлаш борасида етарли ишлар олиб борилмаётгандек.

Янги оила қурган йигитлар кўп ўтмай ота деган улуғ номга эга бўлади. Ҳар бир мурғак бола ўз отасини ­дунё­даги энг кучли инсон, деб билади. «Менинг отам ҳаммадан зўр», деб ғурурланиб юради. Минг афсуски, баъзи оталар йиллар давомида ножўя хатти-ҳаракатлари, ноўрин гап-сўзлари билан болалар кўз ўнгида «заифлашиб», «кучсизлашиб» бораверади. Уларнинг тасаввуридаги энг кучли ва ақлли ота «кичкина одам»га айланиб қолади.

Бугун ёш оталар ёки оила қуриш остонасида турган йигитлар молу дунёда, сохта обрўда эмас, ақл-заковатда, маънавияту маърифатда кучли бўлсагина оила ва жамиятда эркаклик масъулияти қадрланишига эришиш мумкин. 

Салима ХОЛДОРОВА,

Навоий кон-металлургия комбинати матбуот маркази мутахассиси