Хориж хабарлари      Бош саҳифа

Шаҳарликлар камроқ яшайдими?

Швейцариянинг Берн шаҳридаги Ижтимоий ва профилактика тиббиёт институти тадқиқотчиси Aна Виcедо-Кабрера бошчилигидаги халқаро тадқиқот гуруҳи «Иқлим ўзгариши ва саломатлик» мавзусидаги тадқиқотларида ўлим ва атроф муҳит омиллари – об-ҳаво ўртасидаги боғлиқликни ўрганиб чиқдилар.

Шаҳарликлар  камроқ яшайдими?

 

Унга кўра, шаҳарлар ҳавосининг ифлосланиш даражаси юқорилиги боис унда яшовчиларнинг умри қиш­лоқдаги ҳаётга нисбатан анчайин қисқа бўлади.

Мутахассислар ўз изланишларида шаҳар осмонидаги озоннинг ўртача кунлик даражаси, ҳаводаги зарарли моддалар, ҳарорат, нисбий намлик ва кунлик ўлим каби параметрларни ҳисоблаб чиқишган. Умуман олганда, таҳлиллар 1985 йилдан 2015 йилгача бўлган вақт оралиғида 20 та мамлакатдан 406 та шаҳарни қамраб олган. Натижалар шуни кўрсатдики, дунё аҳолисининг қарийб 80 фоизи доимий равишда озон таъсирига дучор бўлмоқда, унинг ҳаводаги даражаси Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан белгиланган максимал қийматдан ошиб кетди.

Бу кўрсаткич билан шаҳарларда ўлим анчайин кўпроқ, яъни 18 фоизга юқори эканлиги аён бўлди. Олимларнинг фикрига кўра, агар Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти кўрсатмаларига мувофиқ давлатлар шаҳарлардаги ҳаво сифатини янада қатъийлаштирадиган бўлса, бундай ҳолатларнинг олдини олиш мумкин.

Бундан ташқари, ўлим даражаси ошиши билан ер ости даражасидаги озоннинг кўпайиши ўртасидаги боғлиқлик, ҳатто ЖССТ стандартидан паст бўлган озон концентрацияси учун ҳам қайд этилди, бу муаллифларнинг фикрига кўра ўрнатилган стандартларни кучайтириш ва шаҳар чиқиндиларига қаттиқ чекловларни жорий этиш зарурлигининг жиддий сигналидир.

 

 




Ўхшаш мақолалар

Дарахт экиш иқлим инқирозига  ечим бўла оладими?

Дарахт экиш иқлим инқирозига ечим бўла оладими?

🕔13:23, 20.07.2026 ✔34

Сўнгги йилларда кўплаб давлатлар оммавий дарахт экиш дастурларини амалга оширмоқда. Бу борада Хитойнинг «Буюк яшил девор» лойиҳаси дунёдаги энг йирик ўрмон тиклаш ташаббусларидан бири ҳисобланади.

Батафсил
Швейцария музликлари  шиддат билан эримоқда

Швейцария музликлари шиддат билан эримоқда

🕔13:17, 20.07.2026 ✔29

Европани қамраб олган кучли иссиқлик тўлқини Швейцария музликларининг одатдагидан анча эрта эришига сабаб бўлди.

Батафсил
Кактусдан яратилган  эко-пластик

Кактусдан яратилган эко-пластик

🕔11:22, 30.06.2026 ✔87

Дунёда пластик чиқиндилар муаммоси тобора долзарб тус олаётган бир пайтда, олимлар экологик тоза муқобил материаллар яратиш устида изланиш олиб бормоқда. Ана шундай янгиликлардан бири Мексикада яратилган кактус асосидаги биологик парчаланувчи пластикдир.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Дарахт экиш иқлим инқирозига  ечим бўла оладими?

    Дарахт экиш иқлим инқирозига ечим бўла оладими?

    Сўнгги йилларда кўплаб давлатлар оммавий дарахт экиш дастурларини амалга оширмоқда. Бу борада Хитойнинг «Буюк яшил девор» лойиҳаси дунёдаги энг йирик ўрмон тиклаш ташаббусларидан бири ҳисобланади.

    ✔ 34    🕔 13:23, 20.07.2026
  • Швейцария музликлари  шиддат билан эримоқда

    Швейцария музликлари шиддат билан эримоқда

    Европани қамраб олган кучли иссиқлик тўлқини Швейцария музликларининг одатдагидан анча эрта эришига сабаб бўлди.

    ✔ 29    🕔 13:17, 20.07.2026
  • Кактусдан яратилган  эко-пластик

    Кактусдан яратилган эко-пластик

    Дунёда пластик чиқиндилар муаммоси тобора долзарб тус олаётган бир пайтда, олимлар экологик тоза муқобил материаллар яратиш устида изланиш олиб бормоқда. Ана шундай янгиликлардан бири Мексикада яратилган кактус асосидаги биологик парчаланувчи пластикдир.

    ✔ 87    🕔 11:22, 30.06.2026
  • Атроф-муҳитга таъсирни сунъий интеллект  баҳолайди

    Атроф-муҳитга таъсирни сунъий интеллект баҳолайди

    Ўзбекистон ва Италия ўртасида экологик соҳадаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқувчи муҳим меморандум имзоланди.

    ✔ 138    🕔 15:10, 11.06.2026
  • Япониянинг OISCA ташкилоти билан ҳамкорликда яшил ҳудудлар кўпайтирилади

    Япониянинг OISCA ташкилоти билан ҳамкорликда яшил ҳудудлар кўпайтирилади

    Глобал экологик фонд (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги директори Эркин Муҳиддинов ҳамда Япониянинг Саноат, маънавий ва маданий тараққиёт ташкилоти (OISCA) ижрочи вице-президенти Нагаиси Ясуаки ўртасида учрашув бўлиб ўтди.

    ✔ 157    🕔 16:59, 04.06.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар