Жонли табиат мияга қандай таъсир кўрсатади?
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
БатафсилБугунги кунда одамлар ер юзида яшайдиган қушларнинг 10 694 турини билишади. Таъкидлаш керакки, ҳар бир қушнинг табиатда ўз ўрни бор.
Сув-ботқоқ қушлари саноғи ташкилотчиларининг хабарларига кўра, Ўрта Осиё ҳудудида сув қушлари сонининг камайиб бораётгани хавотирли ҳолатдир. Ўрта Осиё давлатлари бўйича камёб ва хавф остидаги қушлар популяцияларига оид маълумотлар жуда кам. Шунинг учун бизнинг биринчи галдаги вазифамиз – Ўзбекистонда қишловчи турларни баҳолаш учун маълумотларни тўплашдан иборат.
Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Атроф муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти, Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Зоология институти олимлари ва Ўзбекистон қушларни ҳимоя қилиш жамияти вакиллари Тошкент вилоятида жойлашган Туябўғиз сув омборида Ўзбекистон Республикаси очиқ сув ҳавзалари сув қушларининг бу йилдаги йиллик саноғини ўтказишди.
Ўрганишлар давомида Туябўғиз сув омборида 13 мингдан ортиқ сув қушлари кузатилди, уларнинг асосий қисмини ёввойи ўрдак ва қизилбош ўрдак ташкил қилди.
Aҳамиятли жиҳати шундаки, олиб борилган саноқ кузатуви давомида мутахассислар қизқуш, бигизтумшуқ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган кичик оқ қарқара, қорабошли балиқчи, оқ лайлакларга дуч келишди.
Юртимизда қарийб бир миллион гектар майдонни эгаллаган 500 та кўл бўлиб, шундан тўрттаси (Судочъе, Қорақир, Айдар-Арнасой кўллар тизими, Денгизкўл) буюртмахона мақомига эга. Улар 200 турга яқин сув ва сув олди қушларини ўзига жалб этади ва яшаши учун зарур озуқа ва бошпана билан таъминлайди.
Ўзбекистон 2001 йилда «Сувда сузувчи қушларнинг асосий яшаш манзили бўлган халқаро аҳамиятга эга сувли-ботқоқ ерлар тўғрисида»ги Рамсар Конвенциясига қўшилган бўлиб, мазкур халқаро ҳужжатдан кўзланган мақсад инсон ва унинг атрофини ўраб турган муҳитнинг ўзаро боғлиқлигини, сув-ботқоқ ерларнинг иқтисодий, маданий ва рекреациявий аҳамиятини ҳамда сувда сузувчи қушлар, уларнинг муҳофазасига халқаро ресурс сифатида қаралиши лозимлигини тан олган ҳолда, узоқни кўзлаган миллий сиёсат билан халқаро ҳаракатларнинг мувофиқлаштирилишини таъминлашдан иборат. Мамлакатимиздаги Денгизкўл, Айдар-Арнасой кўллар тизими, Тўдакўл ва Қуйимозор сув омборларининг Рамсар рўйхатига киритилгани сув-ботқоқ қушларининг яшаш шароитлари янада яхшиланишига олиб келди.
Ўхшаш мақолалар
Барқарор ривожланишда Япония билан экологик ҳамкорлик
Эндиликда иқлим ўзгаришларига қарши курашиш, атмосфера ҳавоси ва сув ресурслари ифлосланишини камайтириш ҳамда чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштиришда Япония илғор технологиялари қўлланилади.
Батафсил
Ҳарорат кўтарилиши ўғил болалар туғилишини камайтирмоқда
Ҳаво ҳароратининг тобора кўтарилиши инсоният демографиясига кутилмаган таъсир кўрсатмоқда. Янги тадқиқотга кўра, ҳаво ҳарорати цельсий бўйича 20 даражадан ошганда, қиз болаларга нисбатан ўғил болалар туғилиши камайиши кузатилмоқда.
Батафсил
Кўп ўқилганлар
-
Жонли табиат мияга қандай таъсир кўрсатади?
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
-
Барқарор ривожланишда Япония билан экологик ҳамкорлик
Эндиликда иқлим ўзгаришларига қарши курашиш, атмосфера ҳавоси ва сув ресурслари ифлосланишини камайтириш ҳамда чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштиришда Япония илғор технологиялари қўлланилади.
-
Ҳарорат кўтарилиши ўғил болалар туғилишини камайтирмоқда
Ҳаво ҳароратининг тобора кўтарилиши инсоният демографиясига кутилмаган таъсир кўрсатмоқда. Янги тадқиқотга кўра, ҳаво ҳарорати цельсий бўйича 20 даражадан ошганда, қиз болаларга нисбатан ўғил болалар туғилиши камайиши кузатилмоқда.
-
Ҳаводан сув олиш мумкин
Берклидаги Калифорния университети профессори ва 2025 йилги Нобель мукофоти совриндори Умар Ёжий намлик 20 фоиздан паст бўлган шароитда ҳам ҳар куни 1000 литргача тоза сув ажратиб олишга қодир қурилмани ишлаб чиқди.
-
Ўн йил бетон остида яшаган тошбақа
Бразилияда муҳрлаб ёпилган бетон пол остида 10 йил яшаган тошбақа тирик ва соғ ҳолда топилди, ер остида ўтган бутун ўн йилликдан кейин ҳам у овқат ейишга куч топа олди.