Шанба
06-Июн 2026
Бугунги кунда одамлар ер юзида яшайдиган қушларнинг 10 694 турини билишади. Таъкидлаш керакки, ҳар бир қушнинг табиатда ўз ўрни бор.
Сув-ботқоқ қушлари саноғи ташкилотчиларининг хабарларига кўра, Ўрта Осиё ҳудудида сув қушлари сонининг камайиб бораётгани хавотирли ҳолатдир. Ўрта Осиё давлатлари бўйича камёб ва хавф остидаги қушлар популяцияларига оид маълумотлар жуда кам. Шунинг учун бизнинг биринчи галдаги вазифамиз – Ўзбекистонда қишловчи турларни баҳолаш учун маълумотларни тўплашдан иборат.
Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Атроф муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти, Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Зоология институти олимлари ва Ўзбекистон қушларни ҳимоя қилиш жамияти вакиллари Тошкент вилоятида жойлашган Туябўғиз сув омборида Ўзбекистон Республикаси очиқ сув ҳавзалари сув қушларининг бу йилдаги йиллик саноғини ўтказишди.
Ўрганишлар давомида Туябўғиз сув омборида 13 мингдан ортиқ сув қушлари кузатилди, уларнинг асосий қисмини ёввойи ўрдак ва қизилбош ўрдак ташкил қилди.
Aҳамиятли жиҳати шундаки, олиб борилган саноқ кузатуви давомида мутахассислар қизқуш, бигизтумшуқ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган кичик оқ қарқара, қорабошли балиқчи, оқ лайлакларга дуч келишди.
Юртимизда қарийб бир миллион гектар майдонни эгаллаган 500 та кўл бўлиб, шундан тўрттаси (Судочъе, Қорақир, Айдар-Арнасой кўллар тизими, Денгизкўл) буюртмахона мақомига эга. Улар 200 турга яқин сув ва сув олди қушларини ўзига жалб этади ва яшаши учун зарур озуқа ва бошпана билан таъминлайди.
Ўзбекистон 2001 йилда «Сувда сузувчи қушларнинг асосий яшаш манзили бўлган халқаро аҳамиятга эга сувли-ботқоқ ерлар тўғрисида»ги Рамсар Конвенциясига қўшилган бўлиб, мазкур халқаро ҳужжатдан кўзланган мақсад инсон ва унинг атрофини ўраб турган муҳитнинг ўзаро боғлиқлигини, сув-ботқоқ ерларнинг иқтисодий, маданий ва рекреациявий аҳамиятини ҳамда сувда сузувчи қушлар, уларнинг муҳофазасига халқаро ресурс сифатида қаралиши лозимлигини тан олган ҳолда, узоқни кўзлаган миллий сиёсат билан халқаро ҳаракатларнинг мувофиқлаштирилишини таъминлашдан иборат. Мамлакатимиздаги Денгизкўл, Айдар-Арнасой кўллар тизими, Тўдакўл ва Қуйимозор сув омборларининг Рамсар рўйхатига киритилгани сув-ботқоқ қушларининг яшаш шароитлари янада яхшиланишига олиб келди.
Глобал экологик фонд (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги директори Эркин Муҳиддинов ҳамда Япониянинг Саноат, маънавий ва маданий тараққиёт ташкилоти (OISCA) ижрочи вице-президенти Нагаиси Ясуаки ўртасида учрашув бўлиб ўтди.
Батафсил
БМТ томонидан 1972 йилда эълон қилинган 5 июнь – Бутунжаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни шунчаки календардаги навбатдаги сана эмас. Бу инсоният ўзи яратган экологик муаммолар қаршисида ҳисоб берадиган палла.
Батафсил
Астана шаҳридаги Минтақавий экологик саммит доирасида Марказий Осиёда тоза ҳаво сиёсатини таъминлаш масалаларига бағишланган Иккинчи юқори даражадаги минтақавий мулоқот ҳаво ифлосланишига қарши курашишда минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш йўлида муҳим босқич бўлди.
Батафсил
Глобал экологик фонд (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги директори Эркин Муҳиддинов ҳамда Япониянинг Саноат, маънавий ва маданий тараққиёт ташкилоти (OISCA) ижрочи вице-президенти Нагаиси Ясуаки ўртасида учрашув бўлиб ўтди.
БМТ томонидан 1972 йилда эълон қилинган 5 июнь – Бутунжаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни шунчаки календардаги навбатдаги сана эмас. Бу инсоният ўзи яратган экологик муаммолар қаршисида ҳисоб берадиган палла.
Астана шаҳридаги Минтақавий экологик саммит доирасида Марказий Осиёда тоза ҳаво сиёсатини таъминлаш масалаларига бағишланган Иккинчи юқори даражадаги минтақавий мулоқот ҳаво ифлосланишига қарши курашишда минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш йўлида муҳим босқич бўлди.
Сеул боғларида чиқиндиларни аҳоли олдига бориб йиғиб кетишга мўлжалланган роботлар ишга туширилди.
Европа тадқиқотлар маркази олимларининг хулосаларига кўра, кўпроқ яшил ҳудудларда яшайдиган инсонларда мия фаолияти ва тузилиши яхшироқ бўлишини исботлади.
