Пайшанба
23-Июл 2026
Алп тоғлари ва Арктикада паст ҳароратларда пластикни парчалашга қодир микроблар топилди. Бу полигонларда тўпланиб, океанларни тўсиб қўядиган пластик чиқиндиларни утилизация қилиш билан боғлиқ катта муаммога ечим бўлиши мумкин, деб хабар беради BBC.
30 даражадан юқори ҳароратларда пластмассани парчалаш қобилиятига эга бактериялар аллақачон маълум бўлган. Лекин уларни саноатда қўллаш учун жуда кўп энергия керак бўлади, бу эса қимматга тушади ва атмосферага иссиқхона газлари чиқарилишига олиб келади.
Энди Швейцария Федерал институти WSL олимлари пластикни 15 даража Цельсийда парчалаши мумкин бўлган микроорганизмларни аниқладилар, бу эса қайта ишлаш учун инқилобий ечим бўлиши мумкин. Уларнинг тадқиқот натижалари Frontiers in Microbiology илмий журналида чоп этилди.
Тажриба қандай ўтди?
Биолог Жоел Рюти ва унинг ҳамкасблари Гренландия, Шпицберген архипелаги ва Швейцария Алп тоғларида бир йил давомида ер юзасида ёки ерда ётган пластмасса бўлакларини кузатдилар.
Бир йил кузатувдан сўнг олимлар ушбу пластмассадан 34 турдаги микроблардан намуналар тўплашди: 19 бактерия ва 15 замбуруғ.
Кейин улар бу микробларни лабораторияга 15 даража ҳароратда жойлаштирдилар ва у ерда штаммларни бир неча турдаги пластмассаларни: полиэтилен (РЕ – биологик парчаланмайдиган) ва биологик парчаланадиган полиэстер-полиуретан (PUR), полибутиленни парчалаши мумкинми ёки йўқлигини аниқлаш учун тажриба ўтказишдан олдин адипат терефталат (PBAT) ва полиактид (PLA) ўсишини кузатдилар.
Ушбу тажрибада микробларнинг ҳеч бири полиэтиленга, ҳатто унинг юзасида 126 кун ўсгандан кейин ҳам таъсир қила олмади.
Аммо 19 та микроб тури PURни, 17 таси эса PBAT ва PLAни бузишга муваффақ бўлди.
Профессор Жоэл Рютининг таъкидлашича, у ўрганилган кўплаб организмлар ҳатто мавжуд пластмасса турларидан бирига ҳам ёмонлаштирувчи таъсир кўрсатиши мумкинлигидан ҳайратда қолган.
Потенциал микроблар
Тадқиқот муаллифлари тушунтирганидек, микроблар полимерларни парчалаши мумкин, чунки улар тузилиши жиҳатидан баъзи ўсимлик ҳужайраларига ўхшайди.
Олимлар микробларни фақат битта ҳароратда синаб кўришди ва уларни амалда қўллаш учун қўшимча тадқиқотлар олиб бориш зарурлигини таъкидладилар, бу эса микроб турлари ва чиқиндининг парчаланиши учун ҳароратнинг оптимал нисбатини очиб беради.
Президентимизнинг Тошкент вилояти Бекобод шаҳрига амалга оширган ташрифи стратегик аҳамиятга эга воқелик сифатида муҳрланди. Ушбу ташриф чоғида нафақат ҳудуддаги ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг бориши кўздан кечирилди, балки транспорт инфратузилмаси, саноат салоҳиятини янада юксалтиришга хизмат қиладиган икки муҳим лойиҳага старт берилди.
Батафсил
Абдушукур ҲАМЗАЕВ:
Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон Экологик партияси фракцияси раҳбари, партия Марказий Кенгаши раиси Абдушукур Ҳамзаев яқинда дарахтлар, яшил майдонларнинг аҳамияти хусусида муносабат билдирар экан, бир жиҳатга алоҳида тўхталиб ўтди. Иқлим ўзгариши оқибатида дунёнинг кўп қисмида аномал жазирама авж олаётган паллада бу жуда долзарб ҳисобланади:
Батафсил
Шу кунларда футбол бўйича Жаҳон чемпионатида Ватанимиз шарафини ҳимоя қилаётган миллий терма жамоамиз футболчиларининг биргина ҳаракати бизни чин дилдан тўлқинлантириб юборди.
Батафсил
Президентимизнинг Тошкент вилояти Бекобод шаҳрига амалга оширган ташрифи стратегик аҳамиятга эга воқелик сифатида муҳрланди. Ушбу ташриф чоғида нафақат ҳудуддаги ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг бориши кўздан кечирилди, балки транспорт инфратузилмаси, саноат салоҳиятини янада юксалтиришга хизмат қиладиган икки муҳим лойиҳага старт берилди.
Абдушукур ҲАМЗАЕВ:
Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон Экологик партияси фракцияси раҳбари, партия Марказий Кенгаши раиси Абдушукур Ҳамзаев яқинда дарахтлар, яшил майдонларнинг аҳамияти хусусида муносабат билдирар экан, бир жиҳатга алоҳида тўхталиб ўтди. Иқлим ўзгариши оқибатида дунёнинг кўп қисмида аномал жазирама авж олаётган паллада бу жуда долзарб ҳисобланади:
Шу кунларда футбол бўйича Жаҳон чемпионатида Ватанимиз шарафини ҳимоя қилаётган миллий терма жамоамиз футболчиларининг биргина ҳаракати бизни чин дилдан тўлқинлантириб юборди.
Фарғона водийси нафақат ҳосилдор тупроғи, балки табиатсевар инсонлари билан ҳам қадрлидир. Бу юртда дарахтни оддий ўсимлик эмас, балки ҳаётнинг нафаси, авлодлар хотираси деб билувчи одамлар кўп.
Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида гидрометеорология хизмати инфратузилмасини ривожлантириш ва мониторинг қилиш тизимини такомиллаштириш, шунингдек, фуқаро авиацияси ҳаво кемалари парвозларининг хавфсизлигини метеорологик таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори қабул қилинди.
