Табиат      Бош саҳифа

Чўпонлар, ҳушёр бўлинг!

Юртимизда куз ва баҳор фаслларида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси амалга оширилаётгани барчани бирдек қувонтиради, албатта.

Чўпонлар,  ҳушёр  бўлинг!

Ахир, бу эзгу ишлар туфайли атроф-муҳит мусаффолиги, тозалиги кафолатланади. Буни чуқур англаб етган халқимиз кўчат экиш ишларида фаол иштирок этиб келмоқда. Умуммиллий ҳашарлар ва кўнгилли табиатсеварлар ташаббуслари билан бўш турган бир қарич ерга ҳам дарахт ниҳоллари экиляпти. Айниқса, узундан-узоқ давом этадиган магистрал йўллар чеккалари бўйлаб яшил белбоғлар яратиш мақсадида қилинаётган ишлар таҳсинга лойиқ, албатта.

Эътибор берсангиз, мамлакатимизнинг шимоли-ғарби томон чўзилган катта автомобиль йўлларнинг аксарият қисми чўл ва саҳро ҳудудларини кесиб ўтади. Қум кўчиши ва жазирама иссиқдан ҳимоя қилиш мақсадида бу йўллар четига дашт муҳитига мос бута ва ўсимлик­лар экилмоқда. Хусусан, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасининг 2023 йил кузги мавсумида Тупроққалъа туманининг Қизилқумга туташган ҳудудининг 10 гектар ер майдонига саксовул кўчатлари ва уруғи экиб чиқилган эди. Ёғин-сочин туфайли саксовул уруғлари ҳаво ҳарорати кўтарилгач, потраб униб чиқади, кўчатлар барг ёза бошлайди.

Хўш, ана шу кўкариб чиққан саксовул майсалари ва кўчатларининг дуркун ривожланиши учун саҳро минтақасида ким ёки нима халақит беради?

Бу саволга жавоб ўлароқ ҳеч иккиланмай чўпонлар ва улурнинг сурув-сурув қўйларини кўрсатиш мумкин.

Маълумки, Қорақалпоғистон Республикасининг Тўрткўл, Элликқалъа, Хоразм вилоятининг Тупроққалъа, Бухоро вилоятининг Газли, Ромитан туманлари Қизилқум саҳросига туташ бўлгани боис бу ерларда кўплаб чўпонлар минглаб бош қўйларини боқишади. Улар чўл ва саҳро ҳудудларида «Қизил китоб»га киритилган ноёб ўсимлик ва буталар билан озиқланиши сир эмас. Биринчи галда қўйлар саксовул ва сўзаннинг янги баргларини ямламай ютишни хуш кўриши кўпчиликка яхши маълум. Магистрал йўллар бўйларида яратилаётган яшил белбоғлар жониворлар учун айни муддо бўлиши ҳам мумкин. Чўпонлар бу ерларда чорвасини ўтлатмайди, деб ҳеч ким кафолат беролмайди.

Менинг фикримча, чўпонлар мутасаддилар ҳамда экофаоллар томонидан огоҳлантирилиши лозим. Улар ўртасида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси моҳияти борасида тушунтириш ишлари олиб бориш зарур. Керак бўлса, ноёб ўсимлик ва буталар экилган янги плантацияларда чорва боқмаслик тўғрисида огоҳлантириш берилса, нур устига нур бўларди. Акс ҳолда якдиллик ва ҳамжиҳатлик билан қилинаётган эзгу ишларимиз саробга айлиниши ҳеч гап эмас.

 

Шоира ЖАҲОН,

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси




Ўхшаш мақолалар

Энг замонавий лаборатория ҳам  табиатни такрорлай  олмайди,  нега?

Энг замонавий лаборатория ҳам табиатни такрорлай олмайди, нега?

🕔15:09, 23.07.2026 ✔5

XXI аср инсоният тарихида технологик тараққиётнинг энг юқори чўққиси сифатида тан олинмоқда. Олимлар сунъий интеллект яратмоқда, генларни таҳрирлаш технологияларини такомиллаштирмоқда, ҳатто Марс сайёрасини ўзлаштириш лойиҳалари устида иш олиб борилмоқда.

Батафсил
 Табиатни асраш йўлида жиддий қарор:  камёб ҳайвонларни    овлаш тақиқланади

Табиатни асраш йўлида жиддий қарор: камёб ҳайвонларни овлаш тақиқланади

🕔13:30, 20.07.2026 ✔45

Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.

Батафсил
Ўзбекистон Экологик партияси:  Пойтахт «яшил бекатлар»га  муҳтож

Ўзбекистон Экологик партияси: Пойтахт «яшил бекатлар»га муҳтож

🕔13:23, 20.07.2026 ✔41

Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлак­ларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Энг замонавий лаборатория ҳам  табиатни такрорлай  олмайди,  нега?

    Энг замонавий лаборатория ҳам табиатни такрорлай олмайди, нега?

    XXI аср инсоният тарихида технологик тараққиётнинг энг юқори чўққиси сифатида тан олинмоқда. Олимлар сунъий интеллект яратмоқда, генларни таҳрирлаш технологияларини такомиллаштирмоқда, ҳатто Марс сайёрасини ўзлаштириш лойиҳалари устида иш олиб борилмоқда.

    ✔ 5    🕔 15:09, 23.07.2026
  •  Табиатни асраш йўлида жиддий қарор:  камёб ҳайвонларни    овлаш тақиқланади

    Табиатни асраш йўлида жиддий қарор: камёб ҳайвонларни овлаш тақиқланади

    Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.

    ✔ 45    🕔 13:30, 20.07.2026
  • Ўзбекистон Экологик партияси:  Пойтахт «яшил бекатлар»га  муҳтож

    Ўзбекистон Экологик партияси: Пойтахт «яшил бекатлар»га муҳтож

    Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлак­ларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.

    ✔ 41    🕔 13:23, 20.07.2026
  • Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг  шарти битта

    Сайёрамизда ҳаётни сақлаб қолишнинг шарти битта

    Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.

    ✔ 37    🕔 13:19, 20.07.2026
  • Энди дарахтлар рухсатнома билан кўчирилади

    Энди дарахтлар рухсатнома билан кўчирилади

    Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.

    ✔ 71    🕔 15:51, 09.07.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар