Якшанба
15-Март 2026
Ўз вазифамга кўра қўриқхона ҳудудини назорат қилиб айланиб юрарканман, икки томонини бутазорлар қоплаган тор сўқмоқлардан бирида икки ноёб қушнинг қанотларини кенг ёйиб рақсбоп ҳаракатлар қилаётганини кўриб қолдим. Панароққа ўтиб дурбинда эътибор билан кузатдим. Бу ер юзида тобора камайиб бораётган ноёб йўрға тувалоқ экан.
Сир эмаски, бир неча йиллардан буён мамлакатимизда экотуризмни ривожлантириш ҳақида кўп гапирилиб келинмоқда.
Табиат сир-синоатларга тўла. Она бургутларнинг бўлажак фарзандларига ота танлаш жараёни ҳам жуда ҳайратланарли кечади.
Ўзбекистон ва Тожикистон мактаб ўқувчилари иштирокида «Зарафшон дарёси. Умумий экотизим – умумий ғамхўрлик» халқаро экомарафони ўтказилди.
Куз фаслида табиат ўзининг энг чиройли манзараларини намоён этади. Дарахтлардаги барглар олтин рангга бурканиб, ер юзига юмшоқ гилам сингари ёйилиши билан табиат янги бир босқичга киришишганини англатади.
Бундан ярим аср илгари Оролбўйи минтақасининг чўл ҳудудларида қўйчиликни ривожлантириш мақсадида кўплаб артезиан қудуқлари қазилиб, фойдаланишга топширилган эди.
Баъзиларнинг нафс балоси табиатнинг беозор миттигина жониворини ҳам тинч қўймаяпти. Яқинда Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Назорат қилиш инспекцияси ва Миллий гвардия ҳамда Тўрткўл тумани ИИБ ходимлари ана шундайлардан бирини ушлади.
Иқлим ўзгариши туфайли Ер юзидаги ўрмонлар жиддий хавф остида қолмоқда. Бу ҳақда БМТ Ахборот хизмати хабар берди.
Ер сайёрасидаги ҳар бир жонзот, ўсимлик ва ҳайвонот олами она табиат яхлитлигини, экотизим бутунлигини ташкил этади.
Мақсад – Ўзбекистон Республикасининг «Экологик назорат тўғрисида»ги, «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги ва «Ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида»ги қонунлари ижросини таъминлаш, браконьерликка қарши қатъий чоралар кўришдир.
«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида ҳар йили мамлакатимиз бўйлаб 125 миллион тупдан ортиқ кўчат экилиб, барқарор экологик муҳит яратишга катта эътибор қаратилмоқда.
Кўп ҳолларда қуёш панеллари ўрнатилиши табиат учун хавф деб қаралади, гўёки улар ўсимликлар ўсишини тўсади, ҳайвонлар яшайдиган жойни қисқартиради. Аммо Нидерландияда ўтказилган янги тадқиқот бу фикрни қисман инкор қилди. Яъни айрим ҳолларда қуёш электр станциялари аксинча, биологик хилма-хилликка ижобий таъсир кўрсатиши мумкинлиги аниқланган.
Айни дамда мамлакатимиз бўйлаб тозалик ва озодалик ойлиги давом этмоқда. Ойлик доирасида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Бош прокуратура, Миллий гвардия ва Ички ишлар вазирлиги ходимларидан иборат ишчи гуруҳ тузилиб, атроф-муҳитни ифлослантириш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар ўрганилмоқда ва тегишли чоралар кўрилмоқда.
Ихтирочилар бор, аммо уларга буюртма берадиган мутасаддилар-чи?
Эндиликда ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни етиштириш бўйича питомникларнинг давлат ҳисобини юритиш янада такомиллаштирилади. Бу ҳақда ҳукумат қарори қабул қилинди.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Ўсимликларнинг гуллаш вақти ўзгариши экотизимларга жиддий таъсир ўтказиши аниқланди. Гуллаш жараёнининг ўз вақтида юз бермаслиги мева билан озиқланувчи, уруғ тарқатувчи ҳайвонлар ва чанглатувчилар билан уйғунлик йўқолишига сабаб бўлмоқда.
Экологик барқарорликни таъминлашга хизмат қиладиган изчил ислоҳотларнинг самараси бугунга келиб ҳар бир ватандошимиз ҳаётида акс эта бошлади, десак хато бўлмайди. Ўтган ҳафта Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг Сурхондарё вилоятига ташрифи асносида ҳаммамиз бунга яна бир бор гувоҳ бўлдик.
Бугун юртимизнинг ҳар бир гўшасида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида кўчат экиш ишлари қизғин паллага кирди. Хусусан, Қува туманидаги сўлим масканлардан бири – «Каркидон» сув омбори ҳудудида ташкил этилган кенг кўламли экологик акция вилоят аҳли ва жамоатчилик вакилларини ягона мақсад йўлида бирлаштирди.
Бугун дунё шиддат билан ўзгармоқда. Олдимизда турган глобал хавфлар – иқлим инқирозидан тортиб, ижтимоий тенгсизликкача – бир-бири билан чатишиб кетган ягона занжирга айланди.
Уларни қайта ишлаш имкониятини бир неча баробарга оширади
