Пайшанба
16-Апрел 2026
Сув – бебаҳо неъмат, экология ва биотизим сув билан тирик. Қадим замонлардан сув тирикчилик манбаи ҳисоблангани боис асраб-авайланган. Сувга бўлган муносабат ҳозир ҳам шундай, аммо эҳтиёж аввалгидан кўпроқ.
Кимдир фақат ўз манфаатини кўзлаб она табиатга зарар етказиши тузатиб бўлмас оқибатларга олиб келиши эҳтимолдан холи эмас. Бундай тажовузкор муносабатлар, афсуски, кундалик ҳаётимизда учраб турибди.
Бутун дунёда энергея ресурсларига бўлган талаб ва эҳтиёж йилдан-йилга ошмоқда. Бу эҳтиёжни шу вақтгача беминнат фойдаланганимиз – табиий ресурслар, қазилма бойликлар энди тўла қоплай олмайди.
Табиатдаги энг гўзал ҳодисалардан бири бу – булдуриқ. Ушбу ноёб ҳодиса қишда қалин туман билан бирга келади. Дарахтларга ёпишган намлик ҳарорат пасайиши билан музлаб қолади ва булдуруқ ҳосил бўлади. Булдуруқнинг маънодоши – қиров.
Бугунги кун ҳар бир раҳбардан, халқ ишонч билдирган, сайланган ҳар бир депутатдан уйғоқликни талаб этади. Чунки мамлакатимизда амалга оширилаётган бугунги ислоҳотлар шиддатига ҳамоҳанг қадам ташлай олмайдиганлар халқнинг эътиборидан ҳам, ишончидан ҳам жуда тез тушиб қолиши турган гап.
Аҳолининг экологик хавфсизлигига доир талаблар мамлакатимиз янгиланган Конституциясида аниқ-тиниқ белгиланган. Бош қомусимиз мамлакатда атроф табиий муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан фойдаланиш бўйича энг муҳим ва асосий ҳуқуқий манба ҳисобланади.
Мана, совуқ кунлар ҳам эшик қоқмай кириб келди. Шундай изғиринли кунларда она табиатда биз билан ҳамнафас бўлиб яшаб келаётган кўп жонзотлар ҳимояга муҳтож бўлиб қолади.
Мамлакатимиз бўйлаб «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасидаги ишлар, хусусан, кузги кўчат экиш тадбирлари қизғин давом этмоқда. Жорий йилги кузги мавсумда лойиҳа доирасида юртимиз бўйлаб 80 миллион туп дарахт ва бута кўчатларини экиш режалаштирилган.
Бугун экология ва атроф-муҳит муҳофазаси масаласининг сиёсат даражасига кўтарилиши, нафақат мамлакат, балки дунё миқиёсида асосий эътибор марказидан ўрин олиши Ўзбекистон Экологик партиясининг барча хайрихоҳлари, партиядан сайланган депутатлар учун катта масъулият ва имкониятдир.
Ўзбекистон халқаро ҳуқуқнинг тенг ҳуқуқли аъзоси сифатида экология соҳасида ўнлаб халқаро конвенцияларни ратификация қилган.
Электр энергиясига бўлган талаб йилдан-йил ошиб бормоқда. Турмуш тарзимизнинг ҳар бир жабҳасида энергияга эҳтиёж юқори. Улкан корхоналарни қўя турайлик, рўзғоримизнинг ўзида электр энергияси бўлмаса, оддий матоҳга айланиб қоладиган жиҳозлар қанча?!
Иқлим ўзгариши, табиат мувозанатининг издан чиқиши дунё ҳамжамиятини жиддий ташвишга солиб турган ҳозирги кундаги глобал муаммо ҳисобланади. Бугун дунёда экологик хавфсизлик масаласи энг устувор вазифага айланиб улгурди.
Тошкент шаҳрида атмосфера ҳавоси мусаффолиги белгиланган меъёрлардан анча пастлиги, ҳатто бу борада дунё бўйича энг юқори ўринларни банд қилгани аҳоли саломатлиги учун долзабр аҳамият касб этмоқда.
Ҳар қандай йирик корхона зарур эҳтиёж ва иқтисодий талаблардан келиб чиқади. Шу билан бирга, бугунги цивилизация, атроф-муҳитнинг ҳолати табиат билан ҳисоблашишни, ҳар қандай зарур ишлаб чиқариш жараёни ҳам экологик мувозанатни издан чиқармаслигига алоҳида эътибор қаратишни талаб этмоқда.
Яқин тарихга назар солганда, инсоният тараққиёти юксалар экан, экология ҳақида жонкуярлик билан айтиладиган фикр-мулоҳазалар салмоғи ошиб, кўлами кенгайиб келгани яққол кўзга ташланади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Шаҳарларимиз жадал ривожланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.
Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.
Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…
Шаҳарсозлик ва экологик мувозанат уйғунлиги — соғлом турмуш тарзининг гарови. Қўқон шаҳрининг «Райҳон» маҳалласида узоқ йиллар давомида эътибордан четда қолиб, ташландиқ ҳолга келган ҳудуднинг янги қиёфа касб этиши бу борадаги хайрли ишларнинг узвий давоми бўлди.
Бразилиянинг Кампу-Гранди шаҳрида бўлиб ўтаётган Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаш тўғрисидаги конвенциянинг 15-Конференцияси (CMS COP15) доирасида кўчиб юрувчи турлардан ноқонуний фойдаланишни камайтиришга қаратилган Глобал ташаббус (GTI) ишга туширилди.
