Чоршанба
15-Апрел 2026
Болалигимизда онажоним табиатни асраш, уни авайлаш лозимлигини кўп уқтирарди. Уйда сув жўмракларини эҳтиётлаб бекитиб юрар, бизни ҳам сувни исроф қилмасликка чақирардилар. «Сувни ифлосламанг, исроф қилманг, уволи бор, гуноҳи бор», – дея кўп айтарди онам.
Бугунги кунда аҳолининг ҳар бир мурожаати эътиборга олиниб, муаммолар ҳал этилиб берилаётгани кўп соҳаларда кўзга ташланмоқда. Агар бу мурожаатлардаги кўтарилаётган муаммо долзарб бўлса, албатта ўз ечимини топаётгани ҳам бор гап. Экопартиянинг Нишон туман кенгашига келиб тушадиган ҳар бир ана шундай талаб ва таклифлар ўрганиб чиқилиб, қонун доирасида ҳал қилиб берилмоқда.
Ўрмон хўжалиги фондига киритилмаган, аҳоли яшаш жойлари, ҳовлиларида ўсиб турган кўп йиллик дарахтлар мавжуд. Улардан айримларининг ёши ҳатто юздан ошади. Бундай дарахтлар ота-боболардан қолган мерос сифатида асраб авайланади албатта. Бироқ қаровсиз қолган, эътиборга муҳтож бўлиб турган «нуроний» дарахтлар ҳам йўқ эмас.
Уйимизда улкан чинор бўлар эди. У дарахтни адашмасам бобом эккан. Баъзан ҳайрон бўлардим. Чинор ҳеч қандай мева бермаса, фойда бермайдиган дарахтни нима сабабдан ҳовлига экилишини ҳеч тушуна олмасдим.
Ижтимоий тармоқлар бугун кенг жамоатчилик эътиборини тортишнинг осон йўлидир. Ундан экологик тарғиботларда ҳам фойдаланиш мумкин. Буни экофаол, контент яратувчиси ва тадбиркор Роб Гринфилд ўзининг ноодатий ва ҳайратомуз тажрибалари орқали исботлаб келмоқда.
Халқимизда яхшидан боғ қолади деган нақл бор. Хатирчининг пурвиқор тоғлари ва қоятошлар бағрида жойлашган Лангар маҳалласида истиқомат қилувчи Ҳасан Қаршиев ҳам ана шундай яхшилар қаторида, десак муболаға бўлмайди.
Ер юзида инсонгина ҳам барпо қилиш, ҳам яксон қилиш қудратига эга. Бразилиялик фотосуратчи Себастян Салгаду ва унинг рафиқаси Лелия қачонлардир Рио-Доси дарё водийси бўйида бўлган ва кесилиб йўқ бўлиб кетган тропик ўрмонни қайта тиклашга бел боғлашганида ерлик аҳоли томонидан кулги қилинганди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови олдидан Экологик партиянинг Қорақалпоғитон Республикаси, вилоят ва Тошкент шаҳар, шунингдек, барча туман ва шаҳар кенгашлари навбатдан ташқари Конференциялари бўлиб ўтди.
«Кўпқаватли уйлар оралиғидаги бўш жойларда қурилишлар қилиш, мораторий эълон қилинганига қарамасдан, дарахтларни кесиш, яшил ҳудудларни камайтириш ҳолатлари кўпчиликни ранжитмоқда. Баъзи раҳбарларнинг бепарволиги ёки манфаатпарастлиги туфайли тураржой мавзеларида одамлар сайр қиладиган, спорт билан шуғулланадиган, фарзандлари билан бирга тоза ҳавода дам оладиган очиқ жойнинг ўзи қолмаяпти...»
Юртимиз табиати ўзининг ранг-баранг ландшафтлари, флора ҳамда фаунаси билан ажралиб туради. Ер сайёрасидаги тирик табиатнинг ранг-баранглигини асраб қолишда алоҳида аҳамиятга молик деб топилган дунёнинг 200 та экоҳудудидан бири ҳисобланади.
«Атроф муҳитни озода сақлайлик» деган шиорнамо сўзни кўп эшитгансиз. Ўзи «атроф муҳит» деганда нима тушунилади? Бу калима замирида биз яшаётган жой, янаям кенгроқ айтганда, она Ватанимиз англашилади.
Бу воқеага чамаси тўрт-беш йилча бўлиб қолди. Ўша вақтлари уйимизнинг ёнида кичкинагина ариқ бўлар эди. Ундан қўшнимиз Aбдумалик ака томорқасига сув ҳайдарди.
Ўзбекистон Экологик партияси томонидан Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги истироҳат боғларида тезкор экологик рейдлар ўтказилмоқда. Айтиш жоизки, кўп истироҳат боғларидаги аҳволни қониқарли деб бўлмайди. Боғлардаги қаровсиз қолган дарахтлар, уюлиб ётган чиқиндилар, сувсизликдан қовжираётган яшил олам бу ерга дам олиш учун келган ҳар қандай кишининг таъбини хира қилади.
Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар биологик, ландшафт ранг-баранглигини таъминлаш ва экологик мувозанатни сақлаб туриш учун мўлжалланган яхлит экологик тизимни ташкил этади. Давлат табиат ёдгорликлари – бу ноёб табиий мажмуалар бўлиб, биосферанинг биологик ва ландшафт хилма-хиллигини асрашнинг асосидир. Шунингдек, улар тарихий ва маданий меросни сақлайди, миллатнинг маънавий соғлом бўлишига кўмаклашади, ватанпарварлик ҳиссини ва миллий ифтихор туйғусини уйғотади.
Депутатга ёки бошқа бир лавозим эгасига ҳар бир фуқаро муаммоси ҳал бўлиши учун умидвор бўлиб мурожаат йўллайди.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Шаҳарларимиз жадал ривожланиб, янги бино ва иншоотлар кўпаяётган бир пайтда, табиат билан уйғунликни ва ҳаво мусаффолигини сақлаш эҳтиёжи ҳар қачонгидан ҳам ортиб бормоқда. Бундай шароитда бизга шунчаки манзарали кўчатлар эмас, балки шаҳарнинг нафас олишини таъминлайдиган чинакам «ўпка»лар керак.
Маълумки, дунё миқёсида энг долзарб экологик масалалардан бирига айланиб бораётган муаммо бу – чиқиндилар. Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда маиший ва саноат чиқиндиларининг йилдан-йилга ортаётгани ер юзидаги экологик барқарорликка салбий таъсир кўрсатмоқда.
Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида жойлашган Сангардак шаршараси табиатнинг бетакрор мўъжизаларидан биридир. Тоғлар бағридан отилиб чиқаётган оппоқ сув оқими узоқдан ҳам шовуллаб эшитилади. Марвариддек гўё…
Шаҳарсозлик ва экологик мувозанат уйғунлиги — соғлом турмуш тарзининг гарови. Қўқон шаҳрининг «Райҳон» маҳалласида узоқ йиллар давомида эътибордан четда қолиб, ташландиқ ҳолга келган ҳудуднинг янги қиёфа касб этиши бу борадаги хайрли ишларнинг узвий давоми бўлди.
Бразилиянинг Кампу-Гранди шаҳрида бўлиб ўтаётган Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаш тўғрисидаги конвенциянинг 15-Конференцияси (CMS COP15) доирасида кўчиб юрувчи турлардан ноқонуний фойдаланишни камайтиришга қаратилган Глобал ташаббус (GTI) ишга туширилди.
