Чоршанба
25-Март 2026
Ўзбекистон Экологик партияси ўзининг Сайловолди дастури лойиҳасида мамлакатнинг барқарор ривожланиши йўлида бугунги ва келажак авлод учун қулай атроф-муҳитни яратиш, хавфсиз ва самарали бўлган яшил иқтисодиётга ўтиш, инсон ва табиат уйғунлиги устувор бўлган барқарор жамият барпо этиш ғоясини илгари суради.
Мамлакатимизда улуғ бир сиёсий жараён – сайлов яқинлашган сайин ҳар бир партия аъзоси ўз фаолиятини бир қур мушоҳада-таҳлил элагидан ўтказади. Ўтган давр мобайнида нималар қилинди?
Боғотни азалдан боғлар диёри дея таърифлашади. Ҳақиқатан ҳам мазкур туман сархил мевали боғларга кон. Деҳқонобод қишлоғининг марвариддек узумлари, ҳатто Европада ҳам севиб харид қилинади.
Оролбўйи минтақасида экологик вазият йил сайин оғирлашиб бораётгани сир эмас. Устига-устак иқлим ўзгариши, қурғоқчилик кўрсаткичининг ортиб бораётгани кўпчиликни ташвишга солади. Мана шундай вазият одамлардан бир-бирини қўллаб-қувватлаб, ҳамжиҳатликда яшашни тақозо қилади.
Келажакни кўзлаган ёшлар
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати Хайрулло Ғаффоров Наманган туман ҳокими Садриддин Мўминов билан биргаликда тумандаги 1-сектор ҳудудига қарашли «Гулдуров» маҳалласида ёшлар билан учрашув ўтказди.
Ўтган йилни 327 та ҳудудий корхона 10,2 трлн. сўмлик зарар билан якунлагани, ҳавога чанг-газ чиқарадиган айрим субъектлар 10 йилдан буён фильтрларини алмаштирмагани, йил бошидан буён табиатга 817,3 млн. сўм зиён – нега булар Тошкент шаҳар раҳбарларини безовта қилмаяпти?
«Биз шаҳарларимизнинг барқарорлик бўйича рақобатлашишини таъминлаш, юқори экологик стандартларга эришиш тарафдоримиз.
Яшил иқлим жамғармаси делегацияси Ўзбекистонда бўлиб, бир қатор муҳим масалаларни ўрганди. Ушбу ташриф ЯИЖ билан ишлаш бўйича миллий мувофиқлаштирувчи ташкилот ҳисобланган Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ташаббуси билан амалга оширилди.
Чиқинди муаммоси ҳақида кўп ва хўп гапирилди. Чиқиндини қаерга ташлаш ва чиқинди қутиларини қандай жойларга ўрнатиш зарурлиги ҳақида ҳам аниқ кўрсатмалар бор.
Бугун кўпчилик учун беминнат ёрдамчига айланиб улгурган сунъий интеллектнинг дастлабки яратилган ва оммага тақдим этилган вақтларида кўпчилик унинг фойдали ва зарарли томонларини ўрганиб, бир неча хулосаларни беришган эди.
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси томонидан шу йил 21 май куни Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Б.Мусаевга «Хавфсиз, тартибли ва қонуний меҳнат миграцияси тизимини жорий этиш ҳамда меҳнат миграциясидан қайтиб келган шахсларни реинтеграция қилиш борасида амалга оширилаётган ишлар тўғрисида»ги масала юзасидан парламент сўрови юборилган эди.
Зарафшон шаҳридаги «Мега кварс» масъулияти чекланган жамияти таъсисчиси Зафар Муҳиддинов нафақат фаол тадбиркор, балки атроф-муҳитнинг жонкуяр ҳимоячиси саналади. У дарахт экиш ва ҳаво ифлосланишини камайтириш бўйича кўплаб амалий ишларда доим фаол, ташаббускорлик билан иштирок қилиб келади.
Мутахасcисларнинг таъкидлашича, гужум дарахти жой танламас экан. Худди янтоққа ўхшаб чуқур илдиз отиб, қурғоқчил, шўрланган ерларда ҳам ўсаверади. Барглари тукчалар билан қоплангани боис қуёш тафтини ўтказмайди. Ҳаводаги намликни сўриб олиб, буғлантириш хусусияти кам. Шу боис иҳотазорлар барпо этишда, асосан, гужумдан фойдаланилади.
1972 йилда 23 давлат номидан икки мингдан зиёд давлат ва нодавлат ташкилотлар вакиллари, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилувчи экологлар, илмиий ходимлар ҳамда табиатни асраб-авайлаш йўлида фидокорона хизмат қилиб келаётган фаоллар БМТга ўз мурожаатларини йўллашди. Унда қисқа ва лўнда қилиб, «Атроф-муҳитга бўлган муносабатимизни ўзгартирамиз ёки атроф-муҳит, табиат бизни маҳв этади», деб ёзилган эди.
Ўтган ҳафтада ёғингарчилик кўп бўлди, айрим жойларга сел келди. Кучли шамол дарахтларни қулатган, томларни учирган бўлса, сел оқибатида ҳудудларни сув босди, йўлларни ювиб кетди. Сурхондарё вилояти Узун тумани Ўрмончи маҳалласи Қуруқсой ва Пистамозор қишлоқлари аҳолиси ҳам ана шундай табиат ҳодисаси, селдан зарар кўрган.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Инсон ҳаётидаги бирламчи восита сувдир. Унга инсонларнинг ҳар кун эҳтиёжи тушади. Кўл ҳам инсонларга беминнат хизмат қилади. Сув ҳар қандай нотоза нарсани тозалай олади, ҳар қандай кирни ювиб кеткиза олади. Инсонларнинг ҳам пок ва озода бўлишини таъминлаб беради. Сув инсоннинг танасини покласа, илм инсоннинг қалбини ҳар қандай чиркиндилардан тозалаб, уни поклашга хизмат қилади.
Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг «Бобурнома» асари ўзбек мумтоз адабиётининг ноёб дурдоналаридан бири бўлиб, унда тарих, адабиёт, география, этнография, атроф-муҳит ва инсон руҳияти бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳолда акс этган. Асарнинг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири – табиат ва инсон муносабатларининг чуқур, самимий ва фалсафий талқини.
Ўзбекистон Фанлар академияси Ўсимлик моддалари кимёси институти олимлари маҳаллий ўсимликларнинг сувда эрувчи полисахаридлари асосида экологик тоза ва тўлиқ биопарчаланадиган плёнкалар олишнинг янги оптимал рецептурасини ишлаб чиқди.
Газетанинг ўтган сонида «Фаровонлик тафаккурни туман билан қопламасин» сарлавҳали таҳлилий мақолани катта қизиқиш билан ўқиб чиқдим. Ҳаётимиздаги қанча-қанча нарсани исроф қилаётганимизга, тафаккуримиздаги камчиликларга ойна тутилибди мақолада.
Унга кўра, Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлигида республика ишчи штаби ташкил этилиб, тадбир давомида санитар тозалаш корхоналари томонидан барча ҳудудлар қаттиқ маиший чиқиндилардан тозаланади.
