Сешанба
26-Май 2026
Оилага, ёшларнинг никоҳига эътибор қаратган жамиятда доимо соғлом муҳит ҳукм суради, тинч-тотув оилада файз, барака бўлади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда оила қурган кишилар агар фақир ва камбағал бўлсалар, уларни бой қилиб қўйишини ваъда қилган.
Олой бозори ёнида жойлашган редакциямиз эрта тонгданоқ одамлар билан гавжум бўларди. «Келган одамларни яхши кутиб олинглар, ахир улар бизга, нон кўтариб келгандек азиз», – дердим мен ҳар гал.
Мамлакатимизда сўнгги йилларда хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлаш, оила институтини ҳар томонлама мустаҳкамлаш бўйича салмоқли ишлар олиб борилмоқда.
«Агар ўғилни ўқитсанг бир кишини ўқитган бўласан, аммо қизингни ўқитсанг бутун бир жамиятни ўқитган бўласан», дейди доноларимиз. Дарҳақиқат, ўғил болалардан ҳам кўра қизларни ўқитиш нақадар жиддий масала эканини бугун кўпчилик англамоқда.
Оилавий ажрашишлар йилдан-йилга ошмоқда, муаммо нимада?
Эсини танибдики, отаси унга нисбатан жуда қаттиққўл эди. Арзимаган нарсага ҳам танбеҳ бераверар, унинг ҳар бир ҳаракатини эътибор билан кузатарди. Қизгина падарини дугоналарининг оталари билан солиштириб, бир куни ҳатто онасига йиғлаб арз қилганди:
Оқила ва покдомон аёллар истиқомат қиладиган хонадонлардаги файз ва осойишталикни бирор нарсага тенглаштириб ёки қиёслаб бўлмайди. Чунки унда қандайдир илоҳийлик, ҳар қандай шароит ва вазиятда ҳам одамни суяйдиган ҳикмат бор.
Расмий статистикага кўра 2022 йилнинг 1 апрель ҳолати бўйича Навоий вилоятида 1318 та никоҳ қайд этилиб, 347 та оила барбод бўлган. Ўзаро тақсимланганда бу ҳар тўртинчи никоҳ келишмовчилик ва турли низолар ортидан бекор бўлиши демакдир...
Оила жамиятнинг бошланғич бўғини, элнинг гўзал урф-одатлари ва қадриятларини ўзида асровчи муқаддас мўъжаз маскандир. Эзгуликлар оиладан бошланади, ундан маҳаллага кўчади, жамиятга кириб боради.
Оилада қиз туғилса дастёрим, меҳрибоним дея суйишган. Ўғил дунёга келса арслоним, қалқоним, давомчим деб севинган.
Тараққиёт мўжизаси бўлмиш интернет ҳамда мобиль алоқа воситаси бугун чексиз имкониятлар эшигини очди. Дунёнинг турли нуқталарида содир бўлаётган воқеалар ҳақида бир сония ичида исталган жойда туриб воқиф бўлиш мумкин.
2021 йилда республика бўйича жами 39 минг 343 нафар хотин-қиз тазйиқ ва зўравонликка учраган. Уларнинг 87,2 фоизи оилада, 9 фоизи кўчада, 2,3 фоизи жамоат жойларида, 1,1 фоизи иш жойида рўй берган.
Инсоният яратилибдики, она мунис зот сифатида эъзозланади. Ҳурмат билан муносабатда бўлишга даъват этилади. Онани қадрсизлашга беэътибор ҳеч бир миллат йўқ.
Акамникидан уйга қайтаётган эдим. Такси чақирдим. Беш ёшли ўғлим билан машинага ўтирдик. Ҳайдовчи 35-40 ёшлар чамасидаги қорайиб кетган, елкалари қисилган эркак.
Ҳозирги замон педагогикаси мураббий-ўқитувчидан ташаббускорлик, ижодкорлик ва мустақил эркин ижодий фикр юритишни талаб этади. Бу эса уларнинг таълим жараёнида қизиқарли дидактик ўйинлардан фойдаланиб, машғулотларни қизиқарли ўта олиш техникасида намоён бўлади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Бобомиз Амир Темур айтганидек, юртнинг қудрати қурилган биноларда акс этса, юртда маънавий қудрат, маданий юксаклик аёлга бўлган муносабат билан белгиланади. Аслида аёлни қадрлаш биз учун бобомерос туйғу. Бу мерос биз учун юз йиллик, минг йиллик эмас, балки жуда қадимданоқ халқнинг онгу-шуурига сингиб келаётган юксак қадрият ҳисобланади.
Оила, мактаб ва маҳалла ҳамкорлигида инновацион экотизим яратиш, яъни барча тарбия ва таълим муассасаларини бир платформада уйғунлаштириб, замонавий технологиялар воситасида экологик тарбияни олиб бориш зарур.
Бугун Ўзбекистонда ижтимоий ҳаётда юз бераётган ўзгаришлар, глобаллашув, рақамлашув, урф-одат ва анъаналарнинг трансформацияси ҳамда ёшлар онгида шаклланаётган янги қадриятлар фонида оила институтининг мустаҳкамлиги масаласи янада долзарб аҳамият касб этмоқда.
Унинг мезони эрталабки бадантарбия, кун бўйи саломат юриш, кам овқатланишга одатланиш, оила билан саёҳатга чиқиш, китоб мутолаа қилиш, кутубхонага бориш, дорихона-ю шифохонага мурожаат қилмаслик, тўй-маъракаларни камхарж ўтказиш кабилар билан ўлчанса ажабмас.
Зўравонликка учраганлар ҳуқуқини ҳимоя қилиш бўйича ташкил этилган ишонч телефонига қилинган мурожаатлар сони ноябрь ойида октябрга нисбатан икки баробар ошгани қайд этилди.
