Пайшанба
23-Июл 2026
Ўзбекларга азал-азалдан болажон деган таъриф берилади. Ишдан чарчаб келсангиз фарзандингиз югуриб келиб бағрингизга отилиши билан бор ғам-ғуссангиз чарчоқларингиз чиқиб кетади. Унинг бахту камоли, эртаси учун ҳатто жонингизни беришга тайёр бўласиз.
Қаҳратон. Совуқ суяк-суякдан ўтади. Қиш изғирини осмону замин ҳукмронлигини кўкламга топширгиси келмайди. Шундай бўлса-да муздек ёмғир изғириннинг қаҳр-ғазабига бардош бера олмай чекинди. Ўрнини қор зарралари эгаллади. Учиб-учиб, яйраб-яйраб, оппоқ қор ерга қўна бошлади.
Она меҳри – тилсим. Унинг тафтини кўрамиз, сезамиз, лекин у қаердан келганини, қайси оламлардан бизга туҳфа қилинганини билмаймиз. Биз меҳрни ташкил қилувчи кимёвий элементлар таркибини билишимиз мумкин, лекин унинг кимёвий таркиби ақл-идрокимиз учун англанмаган сир бўлиб колаверади.
Фараз қилинг: сиз сершовқин шаҳарда яшайсиз – кўп қаватли уйлардан бирида, яна денг, унинг энг тепа қисмидаги хонадонда. Эрталаб уйқудан уйғонгач, бошпанангизни шамоллатмоқчи бўлиб деразани очасиз.
Охирги кунларда Германияда уйлар нархи осмон бўлиб кетаётганини эътиборга олсак, қўшнимни бемалол миллионер ёки миллиардер, дейиш мумкин.
Итнинг вафодорлиги ҳақида адабиётимизда жуда кўп асарлар ёзилган. Уларни севиб ўқиганмиз. Болалигимизда шундай жонивор боқиб олишни ҳаммамиз ҳам орзу қилганмиз. Ушбу ҳикоямиз ана шундай садоқатли ит ҳақида.
Биологик хилма-хилликни ташкил этувчи ҳар бир турнинг кундалик ҳаётимизда ўз ўрни ва аҳамияти бор
Уйимиз фермерлар кўчасида бўлганлиги учунми ён атрофимиз хилма-хил дарахтлар билан ўралган. Дарахтлар экилган ариқдан ҳеч сув аримас, ёши улуғ отахонлар ариқ устига сўри солиб отамлашарди. Мен эса уларнинг ёнига бориб гапларини тинглаб завқланардим.
Охирги йилларда юртимиздаги қаровсиз жониворларга нисбатан муносабатни таҳлил қиладиган бўлсак, этни жунжиктириб, юракни оғритадиган далилларга дуч келамиз. Тошкент вилоятининг Олмалиқ шаҳрида болалар томонидан бўғоз ит қорнига сим тиқилган, устидан бензин қуйиб, ёқиб юборилган.
Қаҳва пиёлалари олти дона эди – иккитаси қизил, иккитаси қора, иккитаси яшил. Бу нафис чинни идишчаларни Марианага дугонаси Энрикета туғилган кунида совға қилган эди. Ўша-ўша бир тусли пиёлани бошқа пиёланинг тақсимчасига қўшиб ишлатиш мумкинми, йўқлиги ҳақида баҳс-мунозара тўхтамасди. Энрикета қизил пиёла билан қора тақсимча бағоят гўзал кўринади, деганди ўшанда. Аммо табиатан ўжар Мариана бир хил рангдаги идишчаларни ишлатишни яхши кўрарди.
Пиримқул Қодировнинг «Юлдузли тунлар» романи менда катта таассурот қолдирди. Асарда шоҳ ва шоир Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ҳақида сўз юритилади. Мазкур асарга «Бобурнома» ва «Ҳумоюннома» асарлари асос бўлган.
Бугун ҳамма тоза сув ичаяпти деб ўйлайсизми? Aдашасиз. Ернинг умумий майдони 510 млн.км² деб оладиган бўлсак, шундан 361 млн.км² ёки 71 фоизини океанлар эгаллаган. Бироқ, истеъмолга яроқли чучук сув миқдори бор-йўғи 2,5 фоизни ташкил этади.
Жорий йилнинг май ойида Бўстонлиқда овчи томонидан отиб ўлдирилган қўнғир айиқ жамоатчиликнинг эътирозларига сабаб бўлди...
Ясунари КАВАБАТА
— Бечорани кўришга қанчалик интиқ бўлаётганингизни кўз олдимга келтиряпман, — деб гап бошлади қайнонаси уни марҳума хотини ётган хонага шоша-пиша бошлар экан.
Ҳолливуд фильмлари ур-сур, қўйди-чиқдиси билан киши эътиборини ўзига тортади. Лекин, санъат санъат-да, ора-сира у ерда ҳам чиройли, ибратли саҳналар кўзга ташланиб қолади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Ёзувчи ва журналист Фозил Фарҳод томонидан кўтарилган воқеа неча кундирки ижтимоий тармоқларни, халқимизнинг жонкуяр вакилларини ларзага солмоқда. Инсон ва табиат ўртасидаги муносабатлар азалдан чуқур фалсафий ва ҳаётий асосга эга.
МУҚАДДИМА
Ҳақиқий ёзувчи-шоирлар ҳақиқатни ёзишни хуш кўради. Дунёнинг қайси бир четидаги адолатсизлик уларга худди ўзининг уйида рўй бераётгандек туюлади. Қайдадир адолатнинг барқарорлиги ёки ғалабаси уларнинг руҳиятини кўтаради. Улар ҳар бир яхши одамнинг муваффақиятидан қувонади, одамларнинг муаммолари эса уларнинг ҳам дардига айланади.
...Уйига ҳалок бўлгани ҳақида қорахат жўнатишади. Яқинлари, бир ўғли билан уйда қолиб, зор-интизор кутаётган аёли қайғули хабардан қаттиқ изтиробга тушишади. Қишлоқ аҳли, яқинлари унинг учун аза тутишади. Ўша машъум қорахатдан сўнг орадан саккиз ойча вақт ўтиб...
...Хурсанд аммам энам билан тенгдош, иккиси ҳам қутлуғ саксон ёш остонасида. Ҳордиқ куни меҳмон бўлиб келди, мириқиб суҳбатлашдик. Нимагадир, аммамни болаликдан опа, деб қадрлаймиз, тўнғичларимиз шундай атаган, биз уларга эргашган бўлсак керак.
Бугунги кунда давлатимиз томонидан сайёҳликни ривожлантиришга катта эътибор қаратилиб, бу борада муҳим шарт-шароитлар яратилмоқда. Мавжуд имкониятлардан фойдаланган ҳолда элдошларимиз юрт кезиб, дунёни томоша қилишга ошиқмоқдалар.
