Пайшанба
23-Июл 2026
Чиқиндилар нафақат атроф-муҳит, балки аҳоли саломатлиги учун ҳам хавфли, боз устига улар ҳудудларнинг санитария ва экологик ҳолати, мамлакат имиджига салбий таъсир кўрсатади. Атроф-муҳит ва фуқаролар соғлиғи муҳофазаси нуқтаи назаридан чиқиндиларни бошқариш соҳаси мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ҳаётида катта аҳамият касб этишидан далолат беради.
Дарахт экиш эзгу фазилат, яхшилик белгиси. Бироқ дарахт экиш билангина иш битмайди. Уни парваришлаб, сувини, ўғитини ўз вақтида бериб, эътибор қаратилсагина экилган кўчат улкан дарахтга айланади.
Дунёда глобал ривожланиш ва иқлим ўзгаришлари шаротида атроф-муҳитни асраш, экологик барқарорликка эришиш энг долзарб масалага айланган. Мамлакатимизда ҳам экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тараққиёт стратегиясининг муҳим йўналиши ҳисобланади.
Жаҳонда тобора кескинлашиб бораётган экологик вазият инсоният олдига жиддий саволларни қўймоқда. Улар ҳақида ўринли мулоҳаза юритиш бугун ҳар биримизнинг зиммамизга турли масъулиятлар юклайди.
Экотуризм табиат кушандасига айланиб қолмаяптими?
Маҳаллаларда дайди итларнинг дори бериб, оммавий қирғин қилиниши, мушук болаларини тириклайин ёқиб юбориш, касалланган уй ҳайвонларини шунчаки кўчага ҳайдаб юбориш...
«Яшил макон» умуммиллий лойиҳасининг кенг ривож топишида экин майдонларининг катта қисмида залворли меҳнат қилиб келаётган миришкор боғбон фермер хўжаликларининг ўз ўрни ва ҳиссаси бор.
Ҳар бир ҳудуднинг ўзига яраша иқлими, табиий шароити мавжуд. Ана шунга мувофиқ ўсимлик ва ҳайвонот дунёси шаклланади. Бироқ иқлим шароитини баҳона қилиб, лоқайдликка берилиб бўлмаслигини ота-боболаримиз жуда қадим замонлардаёқ чуқур англаб етганлар.
«Яшил макон» умуммиллий лойиҳасининг баҳорги экиш мавсуми ҳам ўз ниҳоясига етмоқда. Кунда-кунора фалон жойга фалонта кўчат қадалди қабилидаги хабарларни кўравериб, дарахт экиш жадаллик билан олиб борилганига шубҳамиз қолмади.
«Минтақанинг экотизимига ғамхўрлик қилиш» – мазкур корхона ишлаб чиқариш дастурининг асосий тамойилларидан бири. Зотан табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва қулай экологик вазиятни сақлаш учун жамият олдидаги масъулиятидан оғишмай келаётган бу жамоанинг атроф-муҳит муҳофазасига қаратилган хайрли ишлари бисёр.
... Кеча Халқаро қишлоқ хўжалиги университети ташкил этган “Маърифат улашиб” лойиҳаси доирасида ўтказилган тадбирларда устоз Абдуқаюм Йўлдошев, ёш режиссёр Сардор Ҳамроев билан бирга иштирок этдик.
Куни кеча Тошкент шаҳридан Сурхондарё вилояти (Узун-Сариосиё туманлари)гача бўлган ҳудуддаги М-39 трассаси бўйлаб экилган дарахтлар ҳолатини кўздан кечирдим.
Ўтган йилнинг куз фаслида «Oila va TABIAT» газетасида эълон қилинган қизиқарли суҳбат-мақола диққат-эътиборимни тортган эди. Унда Хоразм вилояти Шовот туманида яшовчи таниқли боғбон Рўзимбой Отажонов ажабтовур гожи ҳақида жуда қизиқарли маълумотларни бериб ўтган.
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экологик назорат инспекцияси томонидан Тошкент шаҳар Сергели тумани ҳудудидан оқиб ўтувчи Чирчиқ дарёси бўйида навбатдаги рейд тадбирлари олиб борилди.
Университетимиз кичик ҳалқа йўлида жойлашгани сабабли кўпинча «Новза» метро бекатидан чиқиб, университетгача пиёда бораман. Йўл бўйида чиқиндиларнинг тўпланиб қолганини кўриб, одамнинг таъби хира бўлади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
XXI аср инсоният тарихида технологик тараққиётнинг энг юқори чўққиси сифатида тан олинмоқда. Олимлар сунъий интеллект яратмоқда, генларни таҳрирлаш технологияларини такомиллаштирмоқда, ҳатто Марс сайёрасини ўзлаштириш лойиҳалари устида иш олиб борилмоқда.
Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.
Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлакларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.
Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.
Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.
