Чоршанба
09-Сентябр 2026
Бугунги кунда экологик барқарорликни таъминлаш ва қишлоқ хўжалигини инновацион асосда ривожлантириш Ўзбекистонда давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланган. Шу мақсадда юртимизда замонавий, сув тежовчи технологияларни жорий қилиш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.
Ўзбекистон Президенти томонидан 2025 йил 5 май куни имзоланган қонун – мамлакатдаги хиёбонлар, истироҳат боғлари ва ботаника боғларини муҳофаза қилишга қаратилган муҳим қадамдир.
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан «Яшил макон» платформаси йўлга қўйилган.
Бугун дунёда чучук сув манбалари тобора камайиб бормоқда. Бу муаммо Ўзбекистонда янада кескинлашиб бораётгани ҳеч кимга сир эмас.
Буни қарангки миллионлар ўйини бўлган футболга ҳам иқлимнинг таъсири бор экан. Футбол бўйича U-17 Ўзбекистон терма жамоаси Осиё кубоги финалида мезбон Саудия Арабистонига қарши ўйинда қанчалик шижоат кўрсатганини, ўша ҳудуд об-ҳавоси ҳам ёшларимиз учун қанчалик оғир бўлганини кўриб, ҳис этиб турдик.
Ҳар йили минглаб қушлар осмон узра саёҳатга отланади. Улар қутблардан экваторгача, тоғу тошлардан саҳроларгача, денгизлар ва чўлларни босиб ўтиб, минглаб километрларни учиб ўтишади. Бу буюк парвозлар қушлар миграцияси табиатнинг энг буюк мўъжизаларидан бири саналади.
Халқаро стандартлар, миллий мажбуриятлар ва фуқаролик жавобгарлиги бугун қандай аҳволда?
Келажак глобал иқтисодиётининг қон томири нима эканини биласизми?
Бутун дунёни ташвишга солаётган экологик муаммолардан бири глобал иқлим ўзгариши ҳисобланади. Иқлим ўзгариши инсон ҳаёт фаолиятининг барча жабҳаларига жиддий таъсир этиб, аянчли оқибатларни келтириб чиқармоқда.
Иқлим ўзгариши маданий мерос объектларига жиддий зарар етказмоқда. Маданий мерос агентлигининг маълум қилишича, шўрланиш, ёмғир ва қор туфайли асосан, археологик ёдгорликлар зиён кўрмоқда.
«Зарафшон» миллий табиат боғи Ўзбекистоннинг қушлар яшаши учун энг қулай ҳудудлари рўйхатига киритилган. Аммо бу ҳудуднинг қушлар учун чинакам шундай масканга айланиши шу атрофда яшовчи қишлоқ аҳолисининг экологик ҳолатига, экологик маданиятига боғлиқ.
Гурлан тумани ҳудудидан оқиб ўтувчи Амударё сувининг муҳофаза қилиш зоналари ва қирғоқ бўйи минтақаларидаги табиий ўрмонзорлар йилдан-йилга камайиб кетмоқда. Бу ҳудудлар қонунга зид равишда қишлоқ-хўжалиги фаолияти учун фермерларга узоқ муддатга бериб қўйилган.
Ҳар бир давр тараққиётни муайян ўзанга солади. Юз йиллар бадалидагина ўзининг яққол натижасини кўрсата оладиган илм-фан соҳаси ҳам тарихнинг қанча синовли паллаларига бардош берди. Собиқ иттифоқ даврида ҳам қанчалик мафкуравий тазйиқларга учрамасин илм йўлидан оғишмай, катта натижаларни қўлга киритган олимларимиз жуда кўп.
Бугун маиший чиқиндиларнинг энг кўп қисми йўқ бўлиб кетиш даражаси паст бўлган ашёлардан иборат. Бозор-ўчарга бориб, рўзғорга харажат қилиб қайтган одам борки, ўзи билан бирмунча чиқинди ҳам олиб келади, десак янглишмаймиз.
Атроф-муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили ҳам бошланди мана. Бу йил табиатни муҳофаза қилиш борасидаги қонунларни такомиллаштириш ва амалий ишлар самарадорлигини оширишга алоҳида эътибор қаратилади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Бир пайтлар юртимиз иқтисодиёти ҳақида гап кетганда, асосан мавжуд бармоқ билан санарли йирик корхоналарни сақлаб қолиш, уларни реструктуризация ва модернизация қилиш, янги саноат лойиҳаларини жалб этиш зарурати ҳақида сўз юритиларди. Бугун эса манзара тубдан ўзгарди.
Мамлакатимизда сўнгги йилларда экологик хавфсизликни таъминлаш, иқлим ўзгаришининг салбий оқибатларини юмшатиш, чўлланишга қарши курашиш, биохилма-хилликни сақлаш ва яшил ҳудудларни кенгайтириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.
Илгари туризм деганда кўз олдимизга беихтиёр Самарқанднинг нақшинкор гумбазлари, Бухоронинг салобатли миноралари ёки Хиванинг кўҳна деворлари келарди. Тўғри, бу тарихий обидалар миллий ғуруримиз, аждодларимизнинг бизга қолдирган бебаҳо мероси саналади.
Марказий Осиёда 26 миллиондан зиёд аҳоли қурғоқчиликдан жабр кўрмоқда. Минтақадаги 152 миллион гектардан ортиқ ер эса қурғоқчилик таъсирида қолган.
Сурхондарё вилоятининг Қизириқ тумани қишлоқ хўжалиги ривожланган ҳудудлардан бири ҳисобланади. Бироқ кейинги йилларда ерларнинг шўрланиши ва сизот сувларининг сатҳи кўтарилиши экологик ҳамда ижтимоий жиҳатдан жиддий муаммога айланмоқда.
