Якшанба
26-Июл 2026
МУҚАДДИМА
Ҳақиқий ёзувчи-шоирлар ҳақиқатни ёзишни хуш кўради. Дунёнинг қайси бир четидаги адолатсизлик уларга худди ўзининг уйида рўй бераётгандек туюлади. Қайдадир адолатнинг барқарорлиги ёки ғалабаси уларнинг руҳиятини кўтаради. Улар ҳар бир яхши одамнинг муваффақиятидан қувонади, одамларнинг муаммолари эса уларнинг ҳам дардига айланади.
Ҳаво – инсон ҳаёти учун энг муҳим неъматлардан бири. Бироқ биз унинг қадрини кўпинча муаммо пайдо бўлганда англаймиз. Сўнгги йилларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши нафақат экологлар ёки мутахассислар, балки ҳар бир фуқарони ташвишга солаётган жиддий масалага айланди.
Экологик барқарорликка эришиш фақатгина техник ечимлар ёки қонуний чекловлар эмас, балки биринчи навбатда инсон онгидаги муносабатнинг ўзгариши билан боғлиқ. Бу жараёнда жамиятнинг энг динамик қатлами бўлган ёшларнинг ўрни стратегик аҳамиятга эга.
Инсон қадрини улуғлаш, айниқса, умрининг ҳар бир йилини меҳнатга, Ватан равнақига ва оила мустаҳкамлигига бағишлаган кексаларимизни эъзозлаш – биз учун нафақат анъана, балки муқаддас бурч. Аср билан юзлашган инсонларнинг хотиралари эса тарихнинг тирик саҳифаларидир.
Сиёсий фаолиятда энг юксак мукофот бу халқнинг ишончи ва кўрсатилган хизматларнинг жамият томонидан эътироф этилишидир. Депутатлик масъулияти нафақат қонун ижодкорлиги, балки ҳудуднинг ижтимоий ва экологик қиёфасини ўзгартиришда шахсий намуна бўлишни англатади.
Табиатни муҳофаза қилиш фақатгина тарғибот-ташвиқот ишларидан иборат эмас. У қатъий назорат, тизимли ўрганиш ва аниқланган муаммоларни жойида ҳал этишни талаб қилади. Айниқса, чиқинди полигонларининг санитария ва экологик талабларга мувофиқлиги аҳоли саломатлигини белгиловчи асосий омиллардан биридир.
Биз экология деганда, одатда, кўз билан кўриш мумкин бўлган манзараларни – мўрилардан чиқаётган қора тутунни, дарёларга оқизилаётган кимёвий оқаваларни ёки йўл четида сочилиб ётган пластик идишларни тасаввур қиламиз. Аммо бугунги кунда инсоният янги, «кўринмас», лекин хавфи тобора ортиб бораётган глобал экологик таҳдид билан юзма-юз турибди. Бу – рақамли чиқиндилар.
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
– Наврўзбек Муқимжонович, мана, сиз халқ орасида бўлиб, инсонлар билан суҳбатлашасиз. Бугунги кунда фуқаролар Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари фаолиятидан қай даражада қаноат ҳосил қилишяпти? Шу ҳақда халқнинг, сайловчиларнинг фикрлари билан қизиқиб кўрганмисиз?
Демократик жамиятнинг энг муҳим белгиларидан бири бу фуқароларнинг давлат ва вакиллик органларига бўлган ишончидир. Бу ишонч, аввало, аҳолини йиллар давомида қийнаб келаётган маиший ва ижтимоий муаммоларнинг тизимли ҳал этилишида намоён бўлади. Хусусан, маҳаллалардаги инфратузилма ҳолати бевосита инсонларнинг яшаш сифати ва хавфсизлигига таъсир кўрсатадиган омил ҳисобланади.
Баҳор аллергик касалликлар, айниқса, аллергик ринит билан оғриган болалар учун энг мураккаб мавсум. Сўнгги йилларда бу касалликнинг болалар орасида ортиб бораётгани кузатилмоқда ва бу ҳолат бевосита экологик ўзгаришлар билан боғлиқ.
Экологик барқарорликка эришиш фақатгина техник ечимлар ёки қонуний чекловлар эмас, балки биринчи навбатда инсон онгидаги муносабатнинг ўзгариши билан боғлиқ. Бу жараёнда жамиятнинг энг динамик қатлами бўлган ёшларнинг ўрни стратегик аҳамиятга эга.
Инсон қадрини улуғлаш, айниқса, умрининг ҳар бир йилини меҳнатга, Ватан равнақига ва оила мустаҳкамлигига бағишлаган кексаларимизни эъзозлаш – биз учун нафақат анъана, балки муқаддас бурч. Аср билан юзлашган инсонларнинг хотиралари эса тарихнинг тирик саҳифаларидир.
Сиёсий фаолиятда энг юксак мукофот бу халқнинг ишончи ва кўрсатилган хизматларнинг жамият томонидан эътироф этилишидир. Депутатлик масъулияти нафақат қонун ижодкорлиги, балки ҳудуднинг ижтимоий ва экологик қиёфасини ўзгартиришда шахсий намуна бўлишни англатади.
Табиатни муҳофаза қилиш фақатгина тарғибот-ташвиқот ишларидан иборат эмас. У қатъий назорат, тизимли ўрганиш ва аниқланган муаммоларни жойида ҳал этишни талаб қилади. Айниқса, чиқинди полигонларининг санитария ва экологик талабларга мувофиқлиги аҳоли саломатлигини белгиловчи асосий омиллардан биридир.
Ўзбекистон тарихидаги илк «яшил» ва инновацион йўл
Президент Шавкат Мирзиёев 22 июль куни Тошкент вилояти Ўрта Чирчиқ туманига ташриф буюриб, Тошкент – Самарқанд йўналишидаги пуллик муқобил автомобиль йўли қурилишига тамал тоши қўйди.
Ичимлик сув ва оқава сув хизматлари аҳоли саломатлиги, экологик барқарорлик ҳамда ҳудудларнинг барқарор ривожланишини таъминловчи стратегик соҳалардан бири ҳисобланади. Шу боис кейинги йилларда мазкур йўналишни такомиллаштириш давлат сиёсатининг устувор вазифалари қаторига қўйилди.
Инсоният тамаддуни қанчалик юксалмасин, барибир табиатнинг бир бўлаги бўлиб қолаверади. Она табиатни асраш, миллий боғларимизнинг бетакрор оламини келажак авлодга безавол етказиш – бугун нафақат давр талаби, балки виждоний бурчимизга айланди.
Ҳозирга қадар атроф-муҳит ҳимояси, атмосфера ҳавоси, чиқиндилар, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, экологик назорат, экологик аудит ҳамда иқлим ўзгаришига оид муносабатлар алоҳида қонунлар билан тартибга солинган бўлса, эндиликда уларни ягона тизимга бирлаштиришни даврнинг ўзи тақозо этмоқда.
Экология кодекси лойиҳасида келтирилган нормалар нафақат амалдаги экологик қонунчиликни ягона тизимга солади, балки давлат, жамият ва бизнеснинг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги масъулиятини янада аниқ белгилаб беради.