Шанба
06-Июн 2026
Бугунги кунда экология билан боғлиқ муаммолар глобал кўриниш касб этиб, муайян шароитга мослашган бир бутун экотизим йўқолиб кетишига олиб келаётгани ва бунга, биринчи навбатда, антропоген омиллар сабаб бўлаётгани жаҳон аҳлини ташвишга солмоқда.
Сигирсимонлар оиласига мансуб, сайёрамиздаги энг ноёб жониворлардан бири – саолдир. Бу янги тур 1992 йилда Вьетнамнинг шимоли-ғарбий қисмида уч жуфт саол топилганда кашф этилди. XX асрда мазкур сут эмизувчининг кашф этилиши фанда катта янгилик бўлди.
Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон Экологик партияси фракциясининг навбатдаги йиғилишида аҳоли турмуш шароитини янада қулайлаштириш, уларга зарур имкониятлар яратиб бериш борасида бир қатор муҳим масалалар муҳокама қилинди.
Инсоният олдида турган долзарб масалалардан бири – бу экологик барқарорлик ва хавфсизликни таъминлашдир. Зеро, бугунги кунда барқарор экологик вазиятни, атроф муҳит мусаффолигини сақлаш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, экологик онгни шакллантириш, ривожлантириш ва юксалтириш, шунингдек, экология соҳасидаги фаолиятни такомиллаштириш долзарб аҳамият касб этмоқда.
Фарғонанинг экотуристик салоҳияти кундан-кунига, йилдан-йилга тобора ошиб, саёҳатчиларни, зиёратчиларни ўзига жалб этиб келмоқда. Айниқса, кейинги вақтларда вилоятда яшил майдонлар сони янада ортиб, боғ-роғлар кўпаймоқда. Ҳудудларга минглаб мевали ва манзарали дарахт кўчатлари экилиб, бу заминни янада кўркам ва обод манзилларга айлантирмоқда.
Қирғизистонда 2027 йилдан бошлаб полимер пакетлар ва пластмасса буюмлар ишлаб чиқариш, сотиш ва бепул тарқатиш тақиқланади. Мамлакат раҳбари бу ҳақдаги тегишли қонунни имзолади.
Ўзида уч хил ҳайвоннинг сифатларини жамлаган бир жонзот бор. Бу – фосса. Танасининг тузилишидан мушукка ўхшаб кетади. Аммо мушукдан каттароқ ва узунроқ. Тезкорлик билан сакрашидан маймунга ўхшаб кетади. Шунингдек, у ласки номли ондатрасимон ҳайвонга ҳам ўхшайди.
Ботаника боғларининг катта қисмида дарахт таналари табиий ҳолда ўсади ва ҳеч қачон оқланмаган. Нега бу одат бизда кенг тарқалган ва дарахтларни оқлашни оқловчи қандай важлар бор?
Халқимизнинг кўп яхши хислатлари бор, аммо уларнинг энг юқори қаторида турадиган табиатни асраш фазилатимизга сўнгги йилларда бироз заҳа етаётгандек.
Шотландиялик Шерон Хюз ҳар куни ўрмондан остонасига овқат учун келадиган тулкилар оиласи билан дўстлашди. Бу антиқа дўстлик ҳақида The Mirror нашри ёзмоқда.
Дунё аҳолиси сони ўсиб, саноат ривожланиб, глобал иқлим ўзгаришлари туфайли ёғинлар миқдори камайиб бораётган бугунги шароитда сувга бўлган талаб тобора ортиб бормоқда. Оби ҳаётнинг ҳар томчисидан оқилона ва унумли фойдаланиш инсониятнинг энг муҳим кундалик вазифаларидан бирига айланаётир.
Ижтимоий тармоқларни титкилаётиб бир видео лавҳага кўзим тушиб қолди. Видеода табиат қўйнида озиқланиб юрган бир қуш полиэтилен пакетга ўралиб учишга қийналаётгани акс этганди. Бечора қуш қанча ҳаракат қилмасин елим пакет чангалидан қочиб қутилолмади. Видеода атроф ҳар хил чиқинди, елим пакетлару идишлар билан тўлиб кетганини кўриш мумкин эди.
Она табиат мўъжизаларга тўла. Буни фақат табиатга яқин бўлган киши ҳис қилиши мумкин.
Ҳар йили баҳор ва кузги экиш мавсумида миллионлаб кўчатлар экилади. Аммо нима учун йилдан-йилга юртимизнинг барча ҳудудларида дарахтлар сони камайгандан камайиб бормоқда? Ахир миллионлаб экилган кўчатларнинг ҳеч бўлмаса ярми «яшаб» кетганда ҳам ҳаммаёқ ўрмонзорга айланиши керак эмасмиди?..
Бугун бутун дунёда атроф муҳитнинг ифлосланиши, экологиянинг ёмонлашаётгани глобал муаммо ҳисобланяпти. Дунё ҳамжамиятида табиатни муҳофаза қилиш бўйича бир қатор амалий ишлар олиб борилмоқда. Шундай бир пайтда ҳар қанча огоҳлантиришларга қарамасдан айрим далаларда буғдой ўримидан сўнг пичаннинг қолган қисмига ўт қўйиб юбориш ҳолатлари кузатиляпти.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Мушукнинг ёнингизда ётиб, майин ва бир маромда «хурр-хурр» овоз чиқариши кўпчиликка ёқимли туюлади. Бу ҳолат кўпинча унинг xурсанд ва хотиржам эканидан дарак беради, деб ўйлаймиз. Аммо аслида мушукларнинг хуриллаши оддийгина ҳиссиёт ифодаси эмас, балки мураккаб табиий жараён ҳисобланади.
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
