Шанба
06-Июн 2026
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда дарахтларга қирон келтириш чинакамига авж олди. Аниқ жавобгар йўқ. Қайсидир идора хулоса беради, қайсидир бири – рухсат. Кимдир ер сотиб олади, у жойнинг устида турган дарахту ўт-ўлангача – ҳаммаси меники дейди. Бошқа бир ташкилот «дарахтга тегма» деб чиқади, у эса юз йиллик дарахтни еримдан кўтар дейди.
Касблар кўп, соҳалар бисёр, кимдир завод-фабрикада ишласа, кимдир мураббий, яна бошқаси ҳарбий, олим, учувчи ва ҳоказо. Ҳар ким ўзи танлаган йўлдан боради, ўз севган соҳасида ишлашга, рўзғор тебратишга ҳаракат қилади.
Атроф муҳит ва дарахтлар муҳофазаси йўлида катта ўзгаришлар бошланиш арафасида
Юртимизнинг Қува ва Шеробод туманлари анорчиликда, Олтиариқ узумчилигу бодрингчиликда донг таратган. Умуман олганда, мамлакатимизнинг ҳар бир гўшаси ҳам бирор бир маҳсулоти билан эл ичида машҳур.
Бугунги кунда дунёдаги экологик муаммоларни ҳал этишда аҳоли, айниқса, ёшларнинг экологик маданиятини юксалтириш, ҳар бир инсонда атроф муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлиш, мамлакатимизнинг ноёб табиати, табиий бойликларини келгуси авлодлар учун асраб-авайлаш ҳиссини шакллантириш энг долзарб вазифалардан ҳисобланади.
Табиат ва экологияга зид ишлар ҳақида ҳар қанча кўп гапирмайлик, ҳайвонот ва ўсимлик дунёсига қилинаётган тажовузкор кимсаларнинг қилмишлари ва жиноий ишларига ҳар қанча жиддий чоралар кўрилмасин, бундан хулоса қилмайдиганлар орамизда ҳамон учрамоқда.
Оролбўйидаги экологик ҳолат яхшиланишига хизмат қилади
Дарахтларни экишда уларнинг турига, аҳоли яшайдиган ҳудудга нисбатан оралиқ масофасига ҳам эътибор қаратиш керак бўлади. Зеро, дарахт экиш, кўчат ўтқазиш, яшил ҳудудлар барпо этиш каби хайрли ишларнинг барчаси, аввало, инсон саломатлигини сақлашга қаратилган. Шу ўринда Инновацион ривожланиш вазирлиги ажойиб бир фикрларни олға сурибди. Ўз ўрнида биз ушбу мақолани сизга ҳам илиндик.
Халқимизда азалдан боғбонлик касби бошқача қадрланган. Бинобарин, экилган ҳар бир кўчат — бозорларимиз тўкинлиги, қурилиш материаллари саноати, тупроқни эррозиядан сақлаш, мусаффо ҳаво, мўл кислород деганидир. Яшиллик юртга чирой, одамларга саломатлик бағишлайди.
Ёзи иссиқ, қиши эса бирмунча барқарор кечадиган Андижон вилоятида ишлаб чиқариш корхоналари кўплиги ҳавонинг тозалигини асрашга кўпроқ эътибор қаратишни талаб этади.
Самарқанд – 14 та туман, 11 та шаҳар ва 88 та шаҳарчани ўзида мужассам этган катта ҳудуд. Вилоят табиий географик ўрнига кўра уч томондан Нурота, Туркистон ва Зарафшон тоғ тизмалари билан ўралган. Бу эса шимолдан эсадиган совуқ ҳаво оқимини бирмунча тўсади.
Мамлакатимиз бўйлаб давом этаётган «Яшил макон» умуммиллий ҳаракати асосида дарахт кўчатлари экиш ишлари Навоий вилоятида ҳам қизғин паллада давом этмоқда. «Долзарб қирқ кунлик»ка киришган навоийликлар айни вақтда ҳудуд иқлим шароитига мос келадиган, чўлнинг иссиғию, елвизак шамолига бардош бериб ўсиб кета оладиган кўчатларни ерга қадамоқда.
Қорақалпоғистон Респубикаси экологик муаммолардан энг кўп азият чекадиган ҳудуд бўлгани боис, дарахт ва буталарни экиш алоҳида долзарб аҳамиятга эга.
Дарахт экиладиган чуқурчани олдиндан ковламанг, имкони борича бу чуқурчалар дарахт экилаётган вақтда ковланиши мақсадга мувофиқ.
«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси барча ҳудудларда кенг қулоч ёзмоқда. Шу кунларда қай бир ҳудудда бўлмайлик, дарахт экиш ишлари авж паллага кирганлигига гувоҳ бўламиз. Каттаю-кичик бу жараёнда фаол иштирок этиб, хайрли ишларга ўзининг муносиб ҳиссасини қўшмоқда. Бу албатта, барчамизни қувонтиради.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
Мушукнинг ёнингизда ётиб, майин ва бир маромда «хурр-хурр» овоз чиқариши кўпчиликка ёқимли туюлади. Бу ҳолат кўпинча унинг xурсанд ва хотиржам эканидан дарак беради, деб ўйлаймиз. Аммо аслида мушукларнинг хуриллаши оддийгина ҳиссиёт ифодаси эмас, балки мураккаб табиий жараён ҳисобланади.
Яқинда Янгиобод эски бозоридан кичкинагина қутича сотиб олдим. Кўринишидан совғалар учун тайёрланган, сомон ёки бошқа табиий материалдан тўқилган. Иш столимга олиб келиб қўйгандим, бир ҳамкасбимиз кўриб, канопдан тайёрланганини айтиб қолди. Ҳаммаси шундан бошланди. Каноп ўсимлиги, ундан фойдаланиш мавзуси хаёлимдан кетмади.
