Пайшанба
23-Июл 2026
Инсоният табиатга нисбатан қандай муносабатда бўлса, у келажакда ҳам худди шундай муносабатга дуч келади. Афсуски ўтган асрнинг сўнгги ўн йилликларида табиат неъматларига бўлган шафқатсиз муносабат бугунги авлодга кўплаб оғир экологик муаммоларни мерос қолдирди.
Сўнгги йилларда дунё эътиборини тортган энг йирик муаммолардан бири – иқлим ўзгариши. Атроф-муҳитнинг ифлосланиши, табиий ресурсларнинг камайиши ва биохилма-хилликнинг йўқолиши нафақат сайёрамиз, балки инсон тақдири учун ҳам хавотирли қўнғироқ сифатида янграмоқда.
Айрим табиий офатларни зараркунанда ҳашаротлар келтириб чиқаришини биласизми? Оқибатда инсоният ва она табиат жуда катта зарар кўради.
Ўзбекистон Экологик партияси ўз фаолиятини мамлакатнинг барқарор ривожланиши, аҳоли фаровонлиги ва экологик хавфсизлигини таъминлашга қаратган ҳолда, 2025 йилнинг биринчи ярим йиллигини салмоқли натижалар ва янги ташаббуслар билан якунлади.
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тасарруфидаги Оролбўйи миллий табиат боғи ҳудудида ҳар йили ҳайвонот ва қушлар дунёсининг кўпайиб бораётгани қувонарли ҳолат бўлиб, бу аввало, тизимли ва интизомли муҳофаза чоралари самарасидир.
Германиялик тарихчи-олимларнинг таъкидлашича, Ер сайёрасида минг йилдан ортиқ ёшга эга бўлган уч туп арча бор.
Ўзбекистон экологик хавфсиз ва барқарор иқтисодиётга интилмоқда. Шунингдек, глобал иқлим ўзгаришига қарши кураш ҳам устувор вазифалардан биридир. «Иссиқхона газларининг чиқарилишини чеклаш тўғрисида»ги қонун буни яна бир бор исботлайди.
Жаҳон бўйича 228 мингдан ортиқ турдаги гуллайдиган ўсимликлар мавжуд. Бу сон ҳар йили янги турлар кашф этилиши ва таснифлар янгиланиши ҳисобига ўзгариб боради.
Жойларда йўл қўйилаётган экологик муаммоларни бартараф этишда жамоатчилик назоратининг ортиб бориши ўзига хос ижтимоий институт мақомини мустаҳкамлаб бормоқда. Бунинг натижасида атроф-муҳитга салбий таъсир қилувчи ҳолатлар аниқланиб, бартараф қилинишига эришилаётгани қувонарлидир.
Ижтимоий тармоқларда Чотқол давлат биосфера қўриқхонаси ҳудудида жойлашган Палтау шаршарасигача йўлтанламас автомобилда кирилгани акс этган видео тарқалди ва кескин танқидларга сабаб бўлди.
Устюртнинг ноёб табиати ва ундаги ҳайвонот дунёси худди эртакка ўхшайди. Бу ерда бир-бирига асло ўхшамайдиган, ҳатто «Қизил китоб»га киритилиб, дунё бўйича йўқолиб кетиш хавфи ортиб бораётган жониворларни учратиш мумкин.
Чиқиндилар билан боғлиқ соҳа фаолиятини бошқариш бугунги кунда мамлакат истиқболига дахлдор стратегик масалага айланиб улгурди.
Кўчиб юрувчи ёввойи ҳайвонларни муҳофаза қилиш, улар учун қулай шароитлар яратиб бериш жаҳон ҳамжамияти учун муштарак масалалардан бири саналади.
Юртимизнинг бир неча қишлоқларига «Туризм қишлоғи» мақоми берилаётгани ҳудудларимизга маҳаллий ва хорижий сайёҳлар оқимининг ошиб бораётганидан далолатдир. Куни кеча Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг қарорига биноан Китоб туманидаги «Қайнар» ва «Бешир» қишлоқларига ана шундай мақом берилгани катта хурсандчилик бўлди.
Меъёр – борлиқнинг, табиатнинг олтин қонуни. У жамият – ижтимоий борлиқда ҳам, инсон танасида ҳам, табиат тизимида ҳам амал қилади. Аслида, бутун олам, биосфера ҳам инсон сингари мукаммал яратилган. Масалан, асалари фақатгина 4,25 фоиз глюкоза сақловчи гулга қўнади. Бу табиатдаги мувозанат, яъни меъёрга содиқликнинг ҳайратланарли намунасидир.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.
Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлакларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.
Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.
Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.
Кўзларимни юмиб, хаёлан ортга – болалик йилларимга қайтаман. Сурхон воҳасининг қиру адирлари, тошдан тошга сакраб юрган қирғовуллар, шилдираб оқаётган зилол булоқлар. Ва улар орасида менга ҳамиша болалигимни эслатиб турадиган бир ҳид бор: кавракнинг ўзига хос ўткир ифори. Бу ҳид ҳозир ҳам хаёлларимда жонланганда, тоғ гулларининг иси билан аралашиб димоғимга урилади.
