Пайшанба
23-Июл 2026
Бразилиянинг Кампу-Гранди шаҳрида бўлиб ўтаётган Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаш тўғрисидаги конвенциянинг 15-Конференцияси (CMS COP15) доирасида кўчиб юрувчи турлардан ноқонуний фойдаланишни камайтиришга қаратилган Глобал ташаббус (GTI) ишга туширилди.
Ўзбекистон дунёдаги икки томонлама денгизга чиқиш йўли бўлмаган икки давлатдан биридир – яъни на унинг ўзи, на қўшни давлатлар океан ёки денгизга бевосита чиқиш имконига эга.
Хитойнинг Нинся-Хуэй автоном райони Хитойда чўлланиш хавфи юқори бўлган ҳудудлардан бири бўлиб, қуруқ иқлим, шамол эрозияси, қум кўчиши, ер деградацияси ва сув танқислиги таъсирида узоқ йиллар давомида қийин экологик шароитда ривожланган.
Инсон муқаррар равишда табиат бағрида дунёга келади. Бугунги кунда бу муносабат қандай шаклда бўлиши кераклиги ҳақидаги савол эса ҳар қачонгидан ҳам муҳимроқ.
Инсоният минг йиллар давомида она табиатнинг бағрида вояга етди. Тупроқ иси, баргларнинг шитирлаши ва қушларнинг навоси биз учун бегона эмас.
Шаҳар шароитида яшаётган чумчуқлар тез тайёрланадиган таомлар (фаст-фуд) шохобчалари атрофида озиқланиши оқибатида ортиқча вазн тўпламоқда.
Ўсимликларнинг гуллаш вақти ўзгариши экотизимларга жиддий таъсир ўтказиши аниқланди. Гуллаш жараёнининг ўз вақтида юз бермаслиги мева билан озиқланувчи, уруғ тарқатувчи ҳайвонлар ва чанглатувчилар билан уйғунлик йўқолишига сабаб бўлмоқда.
Экологик барқарорликни таъминлашга хизмат қиладиган изчил ислоҳотларнинг самараси бугунга келиб ҳар бир ватандошимиз ҳаётида акс эта бошлади, десак хато бўлмайди. Ўтган ҳафта Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг Сурхондарё вилоятига ташрифи асносида ҳаммамиз бунга яна бир бор гувоҳ бўлдик.
Бугун юртимизнинг ҳар бир гўшасида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида кўчат экиш ишлари қизғин паллага кирди. Хусусан, Қува туманидаги сўлим масканлардан бири – «Каркидон» сув омбори ҳудудида ташкил этилган кенг кўламли экологик акция вилоят аҳли ва жамоатчилик вакилларини ягона мақсад йўлида бирлаштирди.
Бугун дунё шиддат билан ўзгармоқда. Олдимизда турган глобал хавфлар – иқлим инқирозидан тортиб, ижтимоий тенгсизликкача – бир-бири билан чатишиб кетган ягона занжирга айланди.
Уларни қайта ишлаш имкониятини бир неча баробарга оширади
Мамлакатимиз муҳофаза ҳудудларида ёввойи табиат вакилларининг эмин-эркин ҳаёт кечираётгани биологик турлар асраб-авайланаётгани ва уларга етарлича ғамхўрлик кўрсатилаётгани белгисидир.
Инсоният цивилизацияси ўз тараққиёти давомида яшаш учун кўплаб қулайликларни яратди, бироқ уларнинг аксарияти табиат учун кутилмаган зарба бўлиб чиқди.
Каптарлар бутун дунёда тинчлик ва бирдамлик рамзига айланган қуш саналади. Шу сабабдан ҳам улар кўплаб куй-қўшиқларда тавсифлаб, тараннум қилинади. Шарқ халқларида қадим замонлардан бери каптарлар инсонлар билан дўст жонзот сифатида эъзозлаб келинган.
Кўчага чиқишингиз билан ҳар томон дўкону магазинга тўла. Бозору савдо марказларини айтмайсизми. Уларнинг аксариятида кўзни қувнатадиган кийим-кечак савдоси авжида. «Ҳамёнбоп мода» (Fast Fashion) маҳсулотлари билан тўла. Арзон нарх, ялтироқ дизайн ва ҳафтада янгиланадиган коллекциялар бизни тез-тез кийим сотиб олишга ундайди.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Табиат – инсонга мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонат. Шу боис биологик хилма-хилликни сақлаш, йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонот турларини муҳофаза қилиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.
Тошкент шаҳрида жамоат транспорти ҳаракатини яхшилаш, тирбандликларни камайтириш ва автобуслар ҳаракатини тезлаштириш мақсадида алоҳида BRT йўлакларининг ташкил этилгани муҳим ва ижобий қадам бўлди. Йўловчилар ҳам ушбу янгиликни илиқ кутиб олмоқда.
Тонг нафаси ҳали тоза бўлган паллада дарахтлар орасидан эсаётган майин шамол инсон қалбига таскин беради. Қушларнинг сайраши, мусаффо осмон остидаги осойишталик – ҳаётнинг энг буюк неъматларидан.
Ўзбекистон шароитида экологик вазият барқарорлигини таъминлашда яшил ресурслар ўзига хос салмоқли ўринга эга. Шу боис давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталардан фойдаланиш масаласига ҳуқуқий жиҳатдан кенг эътибор берилмоқда.
Кўзларимни юмиб, хаёлан ортга – болалик йилларимга қайтаман. Сурхон воҳасининг қиру адирлари, тошдан тошга сакраб юрган қирғовуллар, шилдираб оқаётган зилол булоқлар. Ва улар орасида менга ҳамиша болалигимни эслатиб турадиган бир ҳид бор: кавракнинг ўзига хос ўткир ифори. Бу ҳид ҳозир ҳам хаёлларимда жонланганда, тоғ гулларининг иси билан аралашиб димоғимга урилади.
